Tag: ciekawostki


  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (23)

    Na podsumowanie miesiąca zbiór ciekawostek językowych. W tym miesiącu nie publikowaliśmy ich na naszej facebookowej tablicy. Jako inspiracji przy ich przygotowaniu użyliśmy więc publikowanych w lipcu na naszej stronie komentarzy i zadanych pytań. 1. Czy wiesz, że… gdy chcemy zawołać kogoś po imieniu, możemy użyć nie tylko form wołacza (Katarzyno!, Magdaleno!, Dominiko!, Karino!, Pawle!), ale też mianownika (Katarzyna!, Magdalena!, Dominika!, […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (22)

    Na podsumowanie miesiąca zbiór ciekawostek językowych, które publikowaliśmy na naszej facebookowej tablicy. Największym zainteresowaniem cieszyły się te związane z tułowiem i tapetem. 1. Czy wiesz, że… tułów w liczbie mnogiej odmienia się jak żółw, czyli: M. tułowie (nie tułowia), D. tułowi (nie tułowiów), C. tułowiom, B. tułowie? Celownik l.poj. brzmi tułowiowi (nie tułowiu). 2. Czy wiesz, że… tapet – tak […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (21)

    Na podsumowanie miesiąca zbiór ciekawostek językowych, które publikowaliśmy na naszej facebookowej tablicy. 1. Czy wiesz, że… piszemy prezydent elekt, a nie prezydent-elekt? Prezydent i elekt nie są członami równorzędnymi. 2. Czy wiesz, że… w 3. osobie l.mn. czasownik śmieć (ten od śmiałości) ma dwie oboczne formy: śmieją i śmią? Np. Dziewczęta nie śmieją (lub nie śmią) się tego domagać. 3. […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (20)

    Kwiecień „sponsorowała” u nas literka S. Oto zbiór ciekawostek językowych, które publikowaliśmy na naszej facebookowej tablicy. Na pierwszym miejscu ta ciekawostka, która uzyskała najwięcej lajków (28). 1. Czy wiesz, że… ssać odmienia się w czasie teraźniejszym: ssę (nie: ssam), ssiesz, ssie, ssiemy, ssiecie, ssą? 2. Czy wiesz, że… sponad znaczy ‘znad’ (np. patrzę sponad dachów), z kolei z ponad możemy […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (19)

    W tym miesiącu jako zbiór ciekawostek językowych ponownie proponujemy te, które publikowaliśmy ostatnio na naszej facebookowej tablicy. Zebrało się ich całkiem sporo. 1. Czy wiesz, że… resentyment to nie 'ponowny sentyment do czegoś', ale 'uraza przechowywana w pamięci po doznaniu krzywd'? 2. Czy wiesz, że… prząśniczka nie jest synonimem prządki, ale zdrobnieniem od prząśnicy będącej częścią kołowrotka? W utworze „U […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (17)

    W tym miesiącu ciekawostki przygotował dla nas nasz Czytelnik Kacper Kaczmarczyk. Serdecznie dziękujemy! 1. Czy wiesz, że… poprawne formy to odgrywać rolę oraz pełnić funkcję? Frazeologizmy odgrywać funkcję/pełnić rolę są wynikiem tzw. kontaminacji – skrzyżowania – i mają status błędu. 2. Czy wiesz, że… nazwę miejscowości Ruciane-Nida odmienia się następująco: (czego?) Rucianego-Nidy, (czemu?) Rucianemu-Nidzie, (co?) Ruciane-Nidę, (z czym?) Rucianem-Nidą, (o […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (16)

    W tym miesiącu jako zbiór ciekawostek językowych ponownie proponujemy te, które publikowaliśmy w grudniu na naszej facebookowej tablicy (a było tego całkiem sporo). Do ciekawostek dołączamy życzenia radosnych świąt Narodzenia Pańskiego – bo jest się w tych dniach z czego cieszyć :-). 1. Czy wiesz, że… w nazwie kasza manna wyraz manna to rzeczownik, a nie przymiotnik? Dlatego nazwa ta […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (15)

    W tym miesiącu jako zbiór ciekawostek językowych proponujemy te, które publikowaliśmy w listopadzie na naszej facebookowej tablicy. Tam zaginą wśród wielu nowych informacji – tutaj zawsze będzie je można łatwo odnaleźć. 1. Czy wiesz, że… małż jest rodzaju męskiego: ten małż, nie !ta małż i nie !ta małża? W liczbie mnogiej tych małży, rzadziej małżów. (Źródło: M. Bańko, Mały słownik […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (14)

    Przygotowując w tym miesiącu ciekawostki językowe, korzystaliśmy przede wszystkim z publikowanych na naszej stronie komentarzy Czytelników. 1. Czy wiesz, że… …pięciorga można zapisać jedynie słownie lub cyfrą: 5. Zapisów typu 5-rga polszczyzna nie dopuszcza. 2. Czy wiesz, że… …do słowników weszła już oficjalnie forma e-book? Możemy ją znaleźć m.in. w internetowym Wielkim słowniku ortograficznym PWN (zobacz). Powszechnie używana przez właścicieli […]

  • Ciekawostki językowe (13) nie tylko dla nauczycieli

    Mamy wrzesień, ciekawostki w tym miesiącu związane są z częstymi potknięciami językowymi nauczycieli. 1. Czy wiesz, że… …listę obecności należy odczytywać od imienia? Np. w dzienniku jest zapisane: Kowalski Marcin – w trakcie sprawdzania listy obecności czytamy: Marcin Kowalski; w dzienniku zapis: Nowak Renata – czytamy: Renata Nowak? 2. Czy wiesz, że… …dziesięciu uczniów to dziesięciu chłopców, a dziesięcioro uczniów […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (12)

    Zanim zaproponujemy trzy ciekawostki językowe na podsumowanie tego miesiąca, miło nam poinformować, że nasz cykl ma już rok. Pierwsze ciekawostki opublikowaliśmy 14 sierpnia zeszłego roku. Od października 2013 publikujemy je przy końcu każdego miesiąca (ciekawostek nie opublikowaliśmy w grudniu, dlatego mimo że minął rok, dzisiejsza część jest dopiero dwunastą, a nie trzynastą). W tym miesiącu ciekawostki odnoszą się do wybranych […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (11)

    Na podsumowanie miesiąca kolejne ciekawostki językowe. Przygotowując je, korzystaliśmy przede wszystkim z publikowanych na naszej stronie komentarzy Czytelników. 1. Czy wiesz, że… …poprawnie piszemy sensu stricto, a nie sensu stricte. Ta ostatnia forma jest często spotykanym błędem, który zdradza brak znajomości gramatyki łacińskiej. 2. Czy wiesz, że… …poprawne formy zapisu dat to m.in. 2 sierpnia 2014 r. oraz 2.08.2014. Można […]

  • Ciekawostki językowe (10). Mundial

    W tym miesiącu w naszym cyklu ciekawostek językowych przedstawiamy kilka związanych z trwającym w Brazylii mundialem. 1. Już dziś wiemy na pewno, że mundial nie będzie miał drugiego najlepszego strzelca i drugiej najlepszej drużyny. Język polski wciąż nie akceptuje tej kalki z języka angielskiego. Za pół miesiąca poznamy natomiast drugiego zawodnika w klasyfikacji strzelców, drugiego zawodnika pod względem liczby strzelonych […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (9)

    Zbliża się koniec miesiąca, na jego podsumowanie kolejne ciekawostki językowe. 1. Czy wiesz, że… …wszystkie nazwiska polskie w rodzaju męskim są odmienne? Także te zakończone w mianowniku na -o. 2. Czy wiesz, że… …wyrazy typu iPhone, także na początku zdania, zapisujemy w oryginalnej formie, rozpoczynając od małej litery? Zob. http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=7888. 3. Czy wiesz, że… …męskie nazwiska i imiona zakończone na […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (8)

    Zbliżają się Święta Wielkanocne, dlatego ciekawostki językowe w tym miesiącu odnoszą się do pisowni wielką lub małą literą nazw związanych z Wielkim Tygodniem i Wielkanocą. 1. Czy wiesz, że… …takie nazwy jak Niedziela Palmowa, Wielki Czwartek, Wielka Sobota, Wielkanoc piszemy od wielkich liter? Należą one bowiem do tzw. urzędowych nazw świąt. 2. Czy wiesz, że… …wielkimi literami zapisujemy również takie […]

  • Współpraca z fanpage’em Poprawna polszczyzna

    Z niemałą satysfakcją informujemy naszych Czytelników, że kilka tygodni temu nawiązaliśmy współpracę z Poprawną polszczyzną, doskonałym facebookowym fanpage’em, który posiada obecnie 122 tys. like’ów i wykonuje wspaniałą pracę dla naszego języka. Tym większa to dla nas nobilitacja, że to sama Poprawna polszczyzna zaprosiła nas do regularnej współpracy. Po opublikowaniu na profilu pierwszych wpisów i nam przybyło nieco like’ów na Facebooku. […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (7)

    Zbliża się koniec miesiąca, na jego podsumowanie trzy kolejne ciekawostki językowe. 1. Czy wiesz, że… …takie konstrukcje jak drugi najbogatszy są uznawane za błędne? Wskazuje na to zresztą sama logika (bo albo ktoś jest najbogatszy, albo nie jest). Jest to kalka z języka angielskiego, której należy stanowczo unikać, zastępując ten zwrot takimi jak np. drugi pod względem zamożności. 2. Czy […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (6)

    Dzisiejsze ciekawostki nawiązują do wybranych pytań zadanych przez naszych Czytelników w ostatnim miesiącu. 1. Czy wiesz, że… …apostrof przy odmianie nazwisk angielskich i francuskich stawiamy tylko wtedy, gdy w zapisie mianownika nazwisko kończy się literą, której nie wypowiadamy (np. Locke, Locke’a)? W sytuacji gdy w mianowniku wypowiadamy wszystkie zapisane litery, nazwisko odmienia się normalnie, bez apostrofu (np. Matthews, Matthewsa). 2. […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (5)

    Koniec grudnia przegapiliśmy, ale na koniec stycznia wracamy z ciekawostkami językowymi. 1. Czy wiesz, że… …poprawna jest zarówno forma «coś uchodzi czyjejś uwagi», jak i «coś uchodzi czyjejś uwadze»? Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN zaznacza jedynie, że ta druga jest używana rzadziej. 2. Czy wiesz, że… …podobnie jest z formami «nadsłuchiwać» i «nasłuchiwać»? Obie są poprawne, ale ta pierwsza jest […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (4)

    Jak co miesiąc, dziś nowe ciekawostki językowe. 1. Czy wiesz, że… …oprócz znanych powszechnie końcówek określających pannę i mężatkę, to znaczy -ówna (Nowak → Nowakówna – panna) i -owa (Nowakowa – żona Nowaka), istnieją jeszcze inne: -anka określające pannę (Skubała → Skubalanka), i -ina określające mężatkę (Pikula → Pikulina). 2. Czy wiesz, że… …połączenia typu dnia 25 listopada (czyt. dnia […]


Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz serwisu i właściciel firmy Językowe Dylematy, od kilkunastu lat zajmujący się redakcją i korektą tekstów oraz poradnictwem językowym, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie

Archiwa

Maj 2021
N P W Ś C P S
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Nasze nagrania