Tag: związek rządu


  • Przez tych kilka tygodni czy przez te kilka tygodni?

    Wyobraźcie sobie, że przed tym dylematem stanąłem jeszcze u początków pracy redaktorskiej (lata temu) i przez długi czas nie potrafiłem sobie z nim poradzić. Dziwne, nie? Zwłaszcza że obie formy – tak na pierwszy rzut oka – grają. Rozwiązanie przyszło kilka lat później przy okazji podobnego pytania o związki liczebnika z orzeczeniem imiennym – zadanego na stronie Językowe Dylematy. A […]

  • Czy komentarz może OCZEKIWAĆ na moderację

    Ciekawy problem poruszyła ostatnio Pani Aleksandra: Dzień dobry. Na jednej ze stron dowiedziałam się: „Twój komentarz oczekuje na moderację.” Podobnie na komórce pojawia się „oczekiwanie na połączenie” Czy nie „oczekuje się” czegoś, a „na cos” czeka? Mój komentarz czeka, ja czekam na polaczenie, a oczekuje raczej jakiegoś wydarzenia, świąt, nagrody (no chyba że wydarzeniem jest uzyskanie połączenia…) Z góry dziękuje […]

  • Pytanie o związki wyrazowe z przymiotnikami. Liczebnik z orzeczeniem imiennym

    Pani Gosia napisała: Przyznam się na wstępie, że zawsze mam problem ze związkami składniowymi… np. Ośnieżone szczyty gór wyzierające/wyzierających (…) – czy możliwe jest użycie obu form? Albo: sześćdziesiąt lat wyrytych (czy „wyryte”?) na twarzy. – w tym przypadku skłaniam się ku tej pierwszej formie po przejrzeniu przykładów w sł. poprawnej polszczyzny (hasło: LICZEBNIK). Jak się z tymi dylematami uporać? […]

  • Czy możemy dodawać smaku kawy do czekolady?

    Pan Paweł napisał do nas ostatnio następujący e-mail: Proszę o wskazówkę, która forma jest prawdziwa: 1. Dodajemy smak kawy do czekolady 2. Dodajemy smaku kawy do czekolady Chodzi o słowo: „smak” czy „smaku”. Na początek zwróciłbym uwagę na ciekawe użycie wyrazu „prawdziwa”. Mówiąc półżartem, oczywiście prawdziwa jest ta forma, której realnie użyto. Zdaje się, że pytanie dotyczy jednak nie tego, […]

  • Prezydent Krakowa, miasta Krakowa czy miasta Kraków

    Czasami zastanawiamy się, które z trzech powyższych form są poprawne. W stosunku do jakich jednostek administracyjnych i kiedy można użyć poszczególnych sformułowań. W języku nieurzędowym (np. w artykułach w czasopismach czy internecie) powinniśmy używać pierwszego określenia. W tej konstrukcji nazwa miejscowości – niezależnie od wielkości jednostki administracyjnej oraz od funkcji pełnionej przez daną osobę – jest zawsze odmienna: prezydent Warszawy, […]

  • Słuchać koncertu czy słuchać koncert?

    Kolejne pytanie na temat związku rządu zadała nam ostatnio pani Joanna: Bardzo proszę o pomoc w rozstrzygnięciu wątpliwości, z jakim przypadkiem łączy się czasownik „słuchać” – biernik czy dopełniacz? Co z przeczeniem? Podaję przykład: „słucham mamy czy słucham mamę?” „słucham muzykę czy słucham muzyki?” „nie słucham mamy? nie słucham muzyki?” (tutaj intuicyjnie nie przewiduję innej możliwości) Podobnie z czasownikiem „dotykać” […]

  • Piję kawę, ale szukam kawy – dlaczego różne przypadki

    Chciałam zadać pytanie dotyczące przypadków. Mam nadzieję, że i ta kwestia mieści się w zakresie pytań, na które Państwo odpowiadają. Mój przyjaciel (będący obcokrajowcem, uczącym się języka polskiego) wielokrotnie zastanawiał się, dlaczego używamy różnych przypadków rzeczownika, choć funkcja słowa w zdaniu jest ta sama. Np. „piję kawę”, ale „szukam kawy”, mimo że oba wyrazy są bodajże dopełnieniem bliższym. Czy istnieje […]

  • Do stawiennictwa… na rozprawie czy na rozprawę?

    Przed chwilą otrzymałem następujące zapytanie: Mam pytanie dotyczące zwrotu sądowego. Która forma jest poprawna? Wzywam… do stawiennictwa na rozprawę… czy Wzywam… do stawiennictwa na rozprawie… W Słowniku poprawnej polszczyzny PWN znalazłem następujące zdanie: Wzywa się obywatela do stawiennictwa w Sądzie Rejonowym. Można wyciągnąć wniosek, że w tym kontekście wyraz stawiennictwa można swobodnie zamienić na zwrot, jakiego użylibyśmy w codziennym języku: […]

  • Nie wystarczy powtarzać wyuczone słowa/wyuczonych słów

    Otrzymaliśmy wczoraj następującą korespondencję: Witam i pozdrawiam. Jestem korektorką. Trafiłam na zdanie, które nie tylko dla mnie jest niewiadomą. Rozpisałam nieomalże ankietę pośród co bardziej kumatych znajomych – i zdania są podzielone. Ba! Napisałam do bloga o j. polskim i dostałam odpowiedź „nie potrafię udzielić jednoznacznej odpowiedzi”… „*Nie wystarczy powtarzać (wyuczone słowa), żeby móc rozmawiać z Bogiem*”. „Wyuczone słowa” czy […]

  • Zarządzać i kontrolować doświadczenie/doświadczeniem. Jak napisać?

    Niedawno na naszej stronie poruszono następującą kwestię: Mam pytanie dotyczące poniższego fragmentu zdania… „(…) zarządzać i kontrolować doświadczenie / doświadczeniem” Który z czasowników w tym przykładzie powinien narzucać formę rzeczownikowi. Czy ten pierwszy czy ten sąsiadujący bezpośrednio z rzeczownikiem? Jak brzmi zasada ogólna? Jest to kolejne pytanie, które dotyczy kwestii związku rządu. Gdyby przyjrzeć się wszystkim pytaniom zadawanym na Językowych […]

  • Zapomniałem oddać ci kolczyków/kolczyki

    Niedawno jedna z bliskich osób dała mi do rozstrzygnięcia szalenie interesujący dylemat językowy. Czy poprawne jest zdanie: Zapomniałem oddać ci kolczyków czy raczej Zapomniałem oddać ci kolczyki? Być może komuś wyda się, że jest to rzecz bardzo łatwa do rozstrzygnięcia i już intuicyjnie potrafi wskazać, która forma jest poprawna, ale mimo wszystko uważam to za problem bardzo interesujący, bo dotyczący […]

  • Związek rządu. Związek przynależności

    O związkach zgody możesz przeczytać tutaj. Poniżej zamieszczamy informacje na temat związków rządu i związków przynależności. Związki rządu Są to takie konstrukcje, w których wyraz określany narzuca formę gramatyczną przypadka lub bezokolicznika wyrazowi określającemu, np. słucham muzyki, rządzę drużyną, sprzeciwiam się niesprawiedliwości.

  • Części zdania

    W zdaniu wyróżniamy grupę podmiotu, czyli podmiot i wyrazy go określające oraz grupę orzeczenia, czyli orzeczenie plus wyrazy określające. Podmiot i orzeczenie tworzą w zdaniu związek główny. Pozostałe części – przydawka, dopełnienie, okolicznik – tworzą związki poboczne.

  • Poszukuję osobę czy osoby? Odpowiedź na pytanie Czytelniczki

    Od Użytkowniczki naszego bloga otrzymaliśmy następujące pytanie: Która forma jest poprawna „poszukuję osoby” czy też „poszukuję osobę”? Dla mnie lepiej brzmi to pierwsze, ale często spotykam się z drugą formą.

  • Emil Ruciński: Próbować zupę czy próbować zupy? Dotknąć ją czy dotknąć jej?

    Dziś chciałbym rozwiązać dwa problemy językowe, z którymi prędzej czy później zetkną się osoby tworzące teksty, a także na przykład korektorzy. Warto więc to zapamiętać! 1. Jak napisać: próbować zupę czy próbować zupy? Tu odpowiedź jest prosta: Czasownik próbować łączy się z dopełniaczem. Poprawna forma to: próbować zupy.


Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie językowe!

Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Polub nas!

Najnowsze komentarze

  1. "Mnie też się to nie podoba" czy "Mi też się to nie podoba"? Niby zaimek jest inicjalny, więc powinno się…

  2. Dzień dobry, Mam pytanie odnośnie pochodzenia słowa "inaczej". Mój kolega już od lat zapisuje je błędnie na upartego "innaczej" twierdząc,…

  3. Nie istnieje w polszczyźnie regulowany poprawny zapis liczbowo-literowy tych systemów. Wymagają one zapisu słownego. Każdy z podanych zapisów jest uznawany…

  4. Dzień dobry. System szesnastkowy, ósemkowy, dziesiętny, dziewiętny... Jak je zapisać liczbą? 10-kowy, 8-kowy, 10-tny, 9-tny? A może 16-tkowy? 9-ny? Pozdrawiam…

Archiwa

czerwiec 2024
N P W Ś C P S
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  

Nasze nagrania