Strona główna » Archiwum dla Paweł Pomianek » Strona 11







Autor: Paweł Pomianek

  • Ciekawostki językowe (13) nie tylko dla nauczycieli

    Mamy wrzesień, ciekawostki w tym miesiącu związane są z częstymi potknięciami językowymi nauczycieli. 1. Czy wiesz, że… …listę obecności należy odczytywać od imienia? Np. w dzienniku jest zapisane: Kowalski Marcin – w trakcie sprawdzania listy obecności czytamy: Marcin Kowalski; w dzienniku zapis: Nowak Renata – czytamy: Renata Nowak? 2. Czy wiesz, że… …dziesięciu uczniów to dziesięciu chłopców, a dziesięcioro uczniów […]

  • „Trylogia”, Trylogia czy trylogia Sienkiewicza

    Na Facebooku ostatnio modny jest łańcuszek, w ramach którego zaproszona do zabawy osoba ma wskazać dziesięć książek uznawanych przez siebie za szczególnie ważne. Jak się domyślam, właśnie w tym kontekście zrodziło się pytanie, które zadała mi moja koleżanka: Ostatnio widziałam kilka razy zapis „Trylogia” Sienkiewicza. Czy zastosowany cudzysłów jest konieczny? Bo jakoś mi to dziwnie wygląda… Szczerze mówiąc, mam wrażenie, […]

  • Językowe Dylematy dały mi pomoc i wsparcie. Opinie

    Ostatnio na stronie i naszym facebookowym profilu otrzymaliśmy dwie bardzo ciepłe opinie o naszej pracy. Z radością dzielimy się nimi z naszymi Czytelnikami. Nie pozostaje nam nic innego jak potraktowanie tych wypowiedzi jako większej motywacji do pracy. Dzień dobry, z całego serca dziękuję za blog, rady, za pomoc. Od lat borykam się {jako autorka} z błędami. Mam wątpliwości, które powoli […]

  • Z kumplem-kuzynem. Czy Dominika napisała poprawnie? O pisowni z łącznikiem i rozdzielnej

    Dominikę (na zdjęciu), moją szwagierkę, znają z twarzy wszyscy stali Czytelnicy naszej strony, bo niemal od początku jej fotografie towarzyszą wpisom na Językowych Dylematach. Dziś jednak chcę nawiązać do jej osoby w kontekście stricte językowym. Otóż jakiś czas temu Dominika, podpisując zdjęcie, na którym znajdują się jej pierworodny oraz mój syn Piotruś, użyła następującego sformułowania: „Z kumplem-kuzynem Piotrusiem”. Użycie w […]

  • Football czy futbol amerykański

    Jak wszyscy miłośnicy footballu zapewne wiedzą, wczoraj na dobre rozpoczął się nowy sezon NFL. Jako że również należę do – wąskiego wciąż w naszym kraju – grona fanów tego sportu, chciałbym skreślić kilka słów na temat pisowni jego nazwy w języku polskim. Zaznaczam, że jest to moja prywatna opinia. Wiadomo że w Stanach Zjednoczonych nazwa tego sportu to football (bez […]

  • Śmiali się czy śmieli się

    Zapewne niemal każdy Czytelnik spoza terenu Mazowsza odpowie natychmiast, że formą poprawną jest śmiali się, a brzmienie śmieli się wyda mu się wręcz dziwne. I rzeczywiście formą bardziej rozpowszechnioną, mającą dłuższą tradycję jest ta oparta na samogłosce a. Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN wskazuje ją nawet jako jedyną poprawną w ramach polszczyzny ogólnej. Dla Czytelników z Mazowsza mam jednak dobrą […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (12)

    Zanim zaproponujemy trzy ciekawostki językowe na podsumowanie tego miesiąca, miło nam poinformować, że nasz cykl ma już rok. Pierwsze ciekawostki opublikowaliśmy 14 sierpnia zeszłego roku. Od października 2013 publikujemy je przy końcu każdego miesiąca (ciekawostek nie opublikowaliśmy w grudniu, dlatego mimo że minął rok, dzisiejsza część jest dopiero dwunastą, a nie trzynastą). W tym miesiącu ciekawostki odnoszą się do wybranych […]

  • Teresa Kruszona o zawodzie korektora. Wyimki

    W zeszłym miesiącu na stronie Dwutygodnik.com w ramach cyklu „Projekt Książka” został opublikowany bardzo interesujący wywiad z p. Teresą Kruszoną, pracującą od wielu lat w zawodzie korektora. Odsyłam do całości (link), zresztą pewnie większość zainteresowanych miała już okazję ten wywiad przeczytać. (Na Facebooku linkowali do niego nasi koledzy z eKorekta24.pl). Warto poczytać szczególnie o wzorcowym obiegu tekstu (choć trzeba wiedzieć, […]

  • Jak zapisać myśli bohaterów

    P. Strzegomski zadał szalenie istotne pytanie: Panie Pawle, a co z przedstawianiem myśli? Banda złoczyńców była coraz bliżej. Już po mnie, pomyślał. Zrezygnowany, spuścił głowę. Nigdy nie poznam swego nienarodzonego dziecka. czy Już po mnie – pomyślał. Zrezygnowany, spuścił głowę. – Nigdy nie poznam swego nienarodzonego dziecka. Przyznam, że redagując książki, w tym względzie pozostawiam autorowi szeroką dowolność, trzymając się […]

  • Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (11)

    Na podsumowanie miesiąca kolejne ciekawostki językowe. Przygotowując je, korzystaliśmy przede wszystkim z publikowanych na naszej stronie komentarzy Czytelników. 1. Czy wiesz, że… …poprawnie piszemy sensu stricto, a nie sensu stricte. Ta ostatnia forma jest często spotykanym błędem, który zdradza brak znajomości gramatyki łacińskiej. 2. Czy wiesz, że… …poprawne formy zapisu dat to m.in. 2 sierpnia 2014 r. oraz 2.08.2014. Można […]

  • Grejfrut czy grejpfrut

    Które z powyższych brzmień jest poprawne? W wymowie często słyszymy uproszczone grejfrut. Forma ta nie jest piętnowana przez językoznawców, ale uznawana po prostu za potoczną, możliwą do zaakceptowania w polszczyźnie mówionej. Należy tylko zwracać uwagę, by grejfrut nie przedostawał się do języka pisanego, w którym uchodzi raczej za błąd. Poprawne formy zapisu to grejpfrut i grapefruit (choć ta oryginalna pisownia […]

  • Tudzież. Jakie znaczenia przypisujemy temu wyrazowi

    Wydawnictwa poprawnościowe i strony zajmujące się błędami językowymi przestrzegają, że wyraz tudzież to synonim ‘i, oraz’, a nie ‘albo, lub’. I tradycyjnie rzeczywiście wyraz ten miał wskazywane znaczenie. Skoro jednak dziś zdecydowana większość użytkowników języka – powiedziałbym, że wszyscy poza tymi, którzy dowiedzieli się ze słowników lub ze wspomnianych artykułów, że sens wyrazu jest (był?) inny – rozumie to słowo […]

  • Skąd się wzięły krokodyle łzy

    Niegdyś panował pogląd, że przed zjedzeniem swojej ofiary, krokodyl roni łzy, jakby z żalu za nią. Stąd wzięło się określenie krokodyle łzy. Warto pamiętać, że ktoś, kto wylewa krokodyle łzy, to nie ktoś pogrążony w wielkiej rozpaczy, ale ktoś, kogo żal jest li tylko udawany, na pokaz; ktoś, kto za chwilę gotów będzie wbić nóż w plecy tego, nad którym […]

  • Dialogi. Narracja wielką czy małą literą?

    Teksty dotyczące pisania dialogów cieszą się na naszej stronie dużym zainteresowaniem, dlatego z wielką przyjemnością po raz kolejny podejmujemy ten temat. Oto pytanie zadane niedawno przez p. Lenę: Szanowni Państwo, Redaguję właśnie tekst, w którym zdarzają się co i rusz takie konstrukcje: – Jesteś mi tu potrzebny – mówiąc to, wykonał niemal niezauważalny gest ręką. Zastanawiam się, jak zapisać to […]

  • Ciekawostki językowe (10). Mundial

    W tym miesiącu w naszym cyklu ciekawostek językowych przedstawiamy kilka związanych z trwającym w Brazylii mundialem. 1. Już dziś wiemy na pewno, że mundial nie będzie miał drugiego najlepszego strzelca i drugiej najlepszej drużyny. Język polski wciąż nie akceptuje tej kalki z języka angielskiego. Za pół miesiąca poznamy natomiast drugiego zawodnika w klasyfikacji strzelców, drugiego zawodnika pod względem liczby strzelonych […]

  • Jak określać mieszkańców Wybrzeża Kości Słoniowej

    Ostatnio Karol, mój znajomy, zapytał mnie o bardzo interesującą kwestię związaną z odbywającym się w Brazylii mundialem: Jak nazwać reprezentanta Wybrzeża Kości Słoniowej? Nie będzie to chyba Wybrzeżanin? Spotkałem się z ładnym określeniem Iworczyk, tyle że to nie po polsku. No więc jak mówić? W Nowym słowniku poprawnej polszczyzny PWN pod hasłem Wybrzeże Kości Słoniowej czytamy: Nazw mieszkańców i przymiotnika […]

  • Jednostki z ułamkami dziesiętnymi

    Pan Marek pyta: Jak należy odmieniać jednostki w połączeniu z ułamkami dziesiętnymi, np: 2,5 zł – dwa i pięć dziesiątych złotego czy złotych; 0,31 cm – trzydzieści jeden setnych metra czy metrów. W Nowym słowniku poprawnej polszczyzny PWN pod hasłem Liczebnik czytamy: Liczebniki ułamkowe wymagają określenia rzeczownikowego w dopełniaczu; najczęściej jest to dopełniacz liczby pojedynczej. (…) te liczebniki, które określają […]

  • Raport o błędach językowych w internecie

    W ostatnim tygodniu otrzymałem mailem od jego autorów interesujący raport Instytutu Monitorowania Mediów „o większych i mniejszych błędach językowych w internecie”. Jak się okazuje, nikt nie jest nieomylny, a najczęściej powtarzany błąd pojawił się ponad 30 tysięcy razy w setkach serwisów internetowych. Przedstawiamy listę najczęściej popełnianych błędów i jednocześnie – wraz z komentującym wyniki badania językoznawcą Mirosławem Bańko – przestrzegamy […]

  • Yves Saint Laurent – jak odmieniać (Yves’a, o Yvie)

    Odmiana imion i nazwisk obcych, a francuskich w szczególności, nastręcza tylu problemów, że temat ten zawsze warto podejmować. Zuzanna pyta: Jak będzie z odmianą imion i nazwiska francuskiego projektanta Yves Saint Laurent, film o Yves Saint Laurencie? Imiona i nazwiska w języku polskim, także imiona i nazwiska obce – o czym warto stale przypominać – z reguły są odmienne. W […]

  • Karze i każe. Rzadko i żaden

    Niby oczywistości, ale jednak warto o nich przypomnieć, bo wbrew pozorom wielu użytkowników języka ma tendencję do mylenia pisowni tych wyrazów. Karze – pochodzi o karać. Np. Sędzia karze zawodników żółtymi kartkami. Każe – pochodzi o kazać. Np. Sędzia każe mu podejść bliżej, potem wyciąga kartkę. Dlaczego wiele osób myli pisownię tych wyrazów? Myślę, że przyczyny są dwie. Po pierwsze […]

Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie językowe!

Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Polub nas!

Najnowsze komentarze

  1. Dzień dobry, zastanawiam się nad odmianą niektórych nazwisk obcych. Czy to możliwe, że w pisowni są odmienne, a w wymowie…

  2. To bardzo ciekawe pytanie, bo dotyczy wyrazu gwarowego o wschodniosłowiańskim rodowodzie, którego zapis nie został skodyfikowany w polszczyźnie ogólnej. Niestety…

  3. Która forma jest poprawna: hadziajstwo, haziajstwo czy chadziajstwo, chaziajstwo. Dodam, że jest to wyrażenie gwarowe z Wołynia oznaczające gospodarstwo. Dziękuję…

  5. Odnoszę się do pozostałych, zaległych kwestii. Przepraszam, że tak późno. Ad 1 Działaj odruchowo(,) jak na treningach. (niby w porównaniu…

  7. Ze względów czasowych pozwolę sobie dziś odpowiedzieć na pytania, które są oczywiste, a te, które wymagają nieco szerszej refleksji i…

  8. Nurtuje mnie jeszcze kilka kwestii, na które jednoznacznej odpowiedzi nie mogę nigdzie znaleźć. Problem w tym, że jest ich tyle…

  9. Dziękuję za wyjaśnienia. Tak, widzę te niuanse. Temat imiesłowów przymiotnikowych wałkuję (bo muszę) nie od dziś, bo to koszmar, i…

  10. „Po równoważnikach zdań”. Faktycznie. Pan o tym pisał, a ja zignorowałem to niefrasobliwie, pisząc swoją odpowiedź. Głównie dlatego, że Pan…

  11. Często kopiuję i wklejam sobie wygooglowane zalecenia, które pojawiają się przy omawianiu różnych wątpliwości, i jedną z nich jest ta…

  12. Podobno niestawianie przecinków po równoważnikach zdania opartych na imiesłowie przymiotnikowym to spore uchybienie. Hmm… a kto jest autorem tego ekstrawaganckiego…

  13. POPRAWKA: Mam spore wątpliwości, czy w zdaniach 3, 4 i 5 przecinek jest konieczny (a nie w 1, 2 i…

  14. Dziękując za odpowiedź na pytanie dot. zmęczonych oczu, bardzo Pana proszę o wyjaśnienie kwestii, która nie daje mi spokoju. Chodzi…

  15. Podstawową wersją jest ta bez przecinka. Zza okularów patrzyła na mnie para inteligentnych, choć zmęczonych oczu. Drugi przecinek moglibyśmy dostawić,…

Archiwa