Ciekawostki językowe

---

• 30 października 2014

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (14)

  Przygotowując w tym miesiącu ciekawostki językowe, korzystaliśmy przede wszystkim z publikowanych na naszej stronie komentarzy Czytelników. 1. Czy wiesz, że… …pięciorga można zapisać jedynie słownie lub cyfrą: 5. Zapisów typu 5-rga polszczyzna nie dopuszcza. 2. Czy wiesz, że… …do słowników weszła już oficjalnie forma e-book? Możemy ją znaleźć m.in. w internetowym Wielkim słowniku ortograficznym PWN (zobacz). Powszechnie używana przez właścicieli […]

• 29 września 2014

  Ciekawostki językowe (13) nie tylko dla nauczycieli

  Mamy wrzesień, ciekawostki w tym miesiącu związane są z częstymi potknięciami językowymi nauczycieli. 1. Czy wiesz, że… …listę obecności należy odczytywać od imienia? Np. w dzienniku jest zapisane: Kowalski Marcin – w trakcie sprawdzania listy obecności czytamy: Marcin Kowalski; w dzienniku zapis: Nowak Renata – czytamy: Renata Nowak? 2. Czy wiesz, że… …dziesięciu uczniów to dziesięciu chłopców, a dziesięcioro uczniów […]

• 24 sierpnia 2014

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (12)

  Zanim zaproponujemy trzy ciekawostki językowe na podsumowanie tego miesiąca, miło nam poinformować, że nasz cykl ma już rok. Pierwsze ciekawostki opublikowaliśmy 14 sierpnia zeszłego roku. Od października 2013 publikujemy je przy końcu każdego miesiąca (ciekawostek nie opublikowaliśmy w grudniu, dlatego mimo że minął rok, dzisiejsza część jest dopiero dwunastą, a nie trzynastą). W tym miesiącu ciekawostki odnoszą się do wybranych […]

• 31 lipca 2014

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (11)

  Na podsumowanie miesiąca kolejne ciekawostki językowe. Przygotowując je, korzystaliśmy przede wszystkim z publikowanych na naszej stronie komentarzy Czytelników. 1. Czy wiesz, że… …poprawnie piszemy sensu stricto, a nie sensu stricte. Ta ostatnia forma jest często spotykanym błędem, który zdradza brak znajomości gramatyki łacińskiej. 2. Czy wiesz, że… …poprawne formy zapisu dat to m.in. 2 sierpnia 2014 r. oraz 2.08.2014. Można […]

• 30 czerwca 2014

  Ciekawostki językowe (10). Mundial

  W tym miesiącu w naszym cyklu ciekawostek językowych przedstawiamy kilka związanych z trwającym w Brazylii mundialem. 1. Już dziś wiemy na pewno, że mundial nie będzie miał drugiego najlepszego strzelca i drugiej najlepszej drużyny. Język polski wciąż nie akceptuje tej kalki z języka angielskiego. Za pół miesiąca poznamy natomiast drugiego zawodnika w klasyfikacji strzelców, drugiego zawodnika pod względem liczby strzelonych […]

• 30 maja 2014

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (9)

  Zbliża się koniec miesiąca, na jego podsumowanie kolejne ciekawostki językowe. 1. Czy wiesz, że… …wszystkie nazwiska polskie w rodzaju męskim są odmienne? Także te zakończone w mianowniku na -o. 2. Czy wiesz, że… …wyrazy typu iPhone, także na początku zdania, zapisujemy w oryginalnej formie, rozpoczynając od małej litery? Zob. http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=7888. 3. Czy wiesz, że… …męskie nazwiska i imiona zakończone na […]

• 15 kwietnia 2014

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (8)

  Zbliżają się Święta Wielkanocne, dlatego ciekawostki językowe w tym miesiącu odnoszą się do pisowni wielką lub małą literą nazw związanych z Wielkim Tygodniem i Wielkanocą. 1. Czy wiesz, że… …takie nazwy jak Niedziela Palmowa, Wielki Czwartek, Wielka Sobota, Wielkanoc piszemy od wielkich liter? Należą one bowiem do tzw. urzędowych nazw świąt. 2. Czy wiesz, że… …wielkimi literami zapisujemy również takie […]

• 30 marca 2014

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (7)

  Zbliża się koniec miesiąca, na jego podsumowanie trzy kolejne ciekawostki językowe. 1. Czy wiesz, że… …takie konstrukcje jak drugi najbogatszy są uznawane za błędne? Wskazuje na to zresztą sama logika (bo albo ktoś jest najbogatszy, albo nie jest). Jest to kalka z języka angielskiego, której należy stanowczo unikać, zastępując ten zwrot takimi jak np. drugi pod względem zamożności. 2. Czy […]

• 27 lutego 2014

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (6)

  Dzisiejsze ciekawostki nawiązują do wybranych pytań zadanych przez naszych Czytelników w ostatnim miesiącu. 1. Czy wiesz, że… …apostrof przy odmianie nazwisk angielskich i francuskich stawiamy tylko wtedy, gdy w zapisie mianownika nazwisko kończy się literą, której nie wypowiadamy (np. Locke, Locke’a)? W sytuacji gdy w mianowniku wypowiadamy wszystkie zapisane litery, nazwisko odmienia się normalnie, bez apostrofu (np. Matthews, Matthewsa). 2. […]

• 31 stycznia 2014

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (5)

  Koniec grudnia przegapiliśmy, ale na koniec stycznia wracamy z ciekawostkami językowymi. 1. Czy wiesz, że… …poprawna jest zarówno forma «coś uchodzi czyjejś uwagi», jak i «coś uchodzi czyjejś uwadze»? Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN zaznacza jedynie, że ta druga jest używana rzadziej. 2. Czy wiesz, że… …podobnie jest z formami «nadsłuchiwać» i «nasłuchiwać»? Obie są poprawne, ale ta pierwsza jest […]

• 25 listopada 2013

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (4)

  Jak co miesiąc, dziś nowe ciekawostki językowe. 1. Czy wiesz, że… …oprócz znanych powszechnie końcówek określających pannę i mężatkę, to znaczy -ówna (Nowak → Nowakówna – panna) i -owa (Nowakowa – żona Nowaka), istnieją jeszcze inne: -anka określające pannę (Skubała → Skubalanka), i -ina określające mężatkę (Pikula → Pikulina). 2. Czy wiesz, że… …połączenia typu dnia 25 listopada (czyt. dnia […]

• 27 października 2013

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (3)

  Kontynuujemy nasz cykl z krótkimi ciekawostkami językowymi. 1. Czy wiesz, że… …wyrazy adaptować i adoptować mają różne znaczenia? Pierwszy oznacza ‘przystosowywać coś do czegoś’, drugi ‘uznać czyjeś dziecko za swoje, przysposobić je’. Ze względu na formalne podobieństwo wyrazy te są często mylone. (Za: A. Markowski, Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne, Warszawa 2009, s. 184). 2. Czy wiesz, że… …spolegliwy […]

• 8 września 2013

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (2)

  Kontynuujemy nasz cykl z krótkimi ciekawostkami językowymi. 1. Czy wiesz że… …aż 85% zapożyczeń leksykalnych (słów) z innych języków, które były kwestionowane przez językoznawców na początku XX w., na stałe zadomowiło się później w języku polskim? Te dane podpowiadają dużą ostrożność w formułowaniu wniosku, że dany wyraz zapożyczany nie jest przydatny w naszym języku. (Za: A. Markowski, Kultura języka polskiego. […]

• 14 sierpnia 2013

  Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (1)

  Na naszej stronie otwieramy nowy cykl. Od czasu do czasu, z częstotliwością, która powinna się wkrótce wyklarować, będziemy publikować wpis z cyklu Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe. W jednym lub dwóch zdaniach będziemy przedstawiać jakąś zasadę języka polskiego czy znaczenie danego wyrazu. W jednym odcinku będzie się pojawiało od dwóch do czterech ciekawostek. Dziś trzy pierwsze. Nie ukrywamy, że dwie […]

---