Strona główna » Ciekawostki językowe » Strona 4
Ciekawostki językowe
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (34)
Czerwiec kończymy ciekawostkami. Zostały one sporządzone na podstawie kwestii poruszonych w tym miesiącu w komentarzach na stronie. 1. Czy wiesz, że… obie formy dopełniacza wyrazu łyk, a więc łyku oraz łyka, są akceptowalne? Choć zdarzają się słowniki promujące wyłącznie jedną bądź drugą formę. Praktyka językowa wskazuje, że to zróżnicowanie ma m.in. charakter regionalny. 2. Czy wiesz, że… piszemy sezon symfoniczny […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (33)
Tym razem już tradycyjnie kończymy miesiąc ciekawostkami. Zostały one sporządzone na podstawie kwestii poruszonych w tym miesiącu w komentarzach na stronie. 1. Czy wiesz, że… półpauza i łącznik to dwa różne znaki graficzne? Półpauza, dwukrotnie dłuższa od łącznika, jest znakiem interpunkcyjnym, podczas gdy łącznik – ortograficznym. Na początku akapitu, gdzie Word nie zmienia automatycznie łącznika na półpauzę, możemy ją uzyskać […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (32)
Artykuł p. Tomasza Marka był tak wielką atrakcją, że ciekawostki językowe tradycyjnie kończące miesiąc na naszej stronie postanowiliśmy o kilka dni przesunąć. 1. Czy wiesz, że… czasownik nadkładać rządzi biernikiem: ktoś, coś nadkłada coś (w ten sposób nadkładamy parę kilometrów); dopełniaczem – tylko w zwrocie nadkładać drogi? 2. Czy wiesz, że… przyimki stojące przed wyrażeniem zawierającym liczebnik pół nie wpływają […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (31)
Tym razem mix: część ciekawostek pojawiło się w tym miesiącu na naszej faceboowej tablicy, pozostałe inspirowane są komentarzami publikowanymi na stronie. 1. Czy wiesz, że… piszemy ożeż ty!, nie orzesz ty! ani o rzesz ty!? 2. Czy wiesz, że… wolno powiedzieć mieszkam w alei, przy alei oraz na alei? Słowniki jednak każdą z form oceniają inaczej, za wzorcową uchodzi w […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (30)
Zamykające kolejny miesiąc ciekawostki językowe tym razem inspirowane są Państwa komentarzami i pytaniami, jakie publikowali i zadawali Państwo na naszej stronie. 1. Czy wiesz, że… w niektórych szkołach rzekomo wyjaśnia się uczniom, że ha ha i hi hi pochodzi od wyrazu chichot i można je zapisywać tylko jako cha cha i chi chi? (Myśmy nie wiedzieli). Na szczęście zasady polszczyzny […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (29)
W styczniu niewiele działo się na naszej facebookowej tablicy, co zamierzamy zmienić w kolejnym miesiącu. W związku z tą posuchą do ciekawostek językowych w tym miesiącu dołączamy kilka inspirowanych Państwa wyjątkowo licznymi w styczniu komentarzami i pytaniami. Dla tych, którzy na bieżąco śledzą nasze wpisy na Facebooku, będzie nawet ciekawiej. 1. Czy wiesz, że… możemy mówić ta żołądź lub ten […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (28)
W grudniu ciekawostki językowe prezentujemy już w przedświąteczną niedzielę, życząc wszystkim Czytelnikom radosnych, pełnych pokoju i rodzinnego ciepła świąt Narodzenia Pańskiego. 1. Czy wiesz, że… zresztą i z resztą mają różne znaczenia? Przybyła pani młoda. Pan młody zresztą też. Ale: Przybyli pani młoda i pan młody z resztą towarzystwa. 2. Czy wiesz, że… złotogłów ma dwa znaczenia (tkanina i kwiat) […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (27)
Oto zebrane ciekawostki, które publikowaliśmy w tym miesiącu na naszej facebookowej tablicy. Na pierwszym miejscu tradycyjnie ta, która wzbudziła największe zainteresowanie. 1. Czy wiesz, że… czasownik przemyśliwać w pierwszej osobie liczby pojedynczej może przybrać dwie formy: przemyśliwam lub przemyśliwuję? 2. Czy wiesz, że… wyraz yuppie pozostaje nieodmienny lub odmienia się jak przymiotnik: yuppiego, yuppiemu? 3. Czy wiesz, że… piszemy zhardzieć, […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (26)
Oto zebrane ciekawostki, które publikowaliśmy w tym miesiącu na naszej facebookowej tablicy. Na pierwszym miejscu tradycyjnie ta, która wzbudziła największe zainteresowanie. 1. Czy wiesz, że… presję wywieramy na kogoś, nie na kimś? 2. Czy wiesz, że… piszemy półprzytomny (łącznie), ale z przyimkiem: na pół przytomny (rozdzielnie); piszemy wpółdrwiąco, ale na wpół drwiąco? 3. Czy wiesz, że… status normy ma forma […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (25)
Oto zebrane ciekawostki, które publikowaliśmy w tym miesiącu na naszej facebookowej tablicy. Na pierwszym miejscu ta, która zebrała najwięcej lajków. 1. Czy wiesz, że… wkoło to przyimek (np. chodzić wkoło budynku), w koło to przysłówek (np. chodzić w koło, chodzić w kółko)? 2. Czy wiesz, że… poprawne formy miejscownika i celownika od rzeczownika wataha to watasze oraz wataże? 3. Czy […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (24)
To już dwa lata od chwili, gdy w sierpniu 2013 r. rozpoczęliśmy publikację ciekawostek językowych. Tym razem ponownie te, które publikowaliśmy w tym miesiącu na naszej facebookowej tablicy. 1. Czy wiesz, że… piszemy wzwyż, wstecz, wzdłuż i wszerz, ale w dal, w przód, w poprzek i w głąb? 2. Czy wiesz, że… uran pisany małą literą to pierwiastek chemiczny, który […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (23)
Na podsumowanie miesiąca zbiór ciekawostek językowych. W tym miesiącu nie publikowaliśmy ich na naszej facebookowej tablicy. Jako inspiracji przy ich przygotowaniu użyliśmy więc publikowanych w lipcu na naszej stronie komentarzy i zadanych pytań. 1. Czy wiesz, że… gdy chcemy zawołać kogoś po imieniu, możemy użyć nie tylko form wołacza (Katarzyno!, Magdaleno!, Dominiko!, Karino!, Pawle!), ale też mianownika (Katarzyna!, Magdalena!, Dominika!, […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (22)
Na podsumowanie miesiąca zbiór ciekawostek językowych, które publikowaliśmy na naszej facebookowej tablicy. Największym zainteresowaniem cieszyły się te związane z tułowiem i tapetem. 1. Czy wiesz, że… tułów w liczbie mnogiej odmienia się jak żółw, czyli: M. tułowie (nie tułowia), D. tułowi (nie tułowiów), C. tułowiom, B. tułowie? Celownik l.poj. brzmi tułowiowi (nie tułowiu). 2. Czy wiesz, że… tapet – tak […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (21)
Na podsumowanie miesiąca zbiór ciekawostek językowych, które publikowaliśmy na naszej facebookowej tablicy. 1. Czy wiesz, że… piszemy prezydent elekt, a nie prezydent-elekt? Prezydent i elekt nie są członami równorzędnymi. 2. Czy wiesz, że… w 3. osobie l.mn. czasownik śmieć (ten od śmiałości) ma dwie oboczne formy: śmieją i śmią? Np. Dziewczęta nie śmieją (lub nie śmią) się tego domagać. 3. […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (20)
Kwiecień „sponsorowała” u nas literka S. Oto zbiór ciekawostek językowych, które publikowaliśmy na naszej facebookowej tablicy. Na pierwszym miejscu ta ciekawostka, która uzyskała najwięcej lajków (28). 1. Czy wiesz, że… ssać odmienia się w czasie teraźniejszym: ssę (nie: ssam), ssiesz, ssie, ssiemy, ssiecie, ssą? 2. Czy wiesz, że… sponad znaczy ‘znad’ (np. patrzę sponad dachów), z kolei z ponad możemy […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (19)
W tym miesiącu jako zbiór ciekawostek językowych ponownie proponujemy te, które publikowaliśmy ostatnio na naszej facebookowej tablicy. Zebrało się ich całkiem sporo. 1. Czy wiesz, że… resentyment to nie 'ponowny sentyment do czegoś’, ale 'uraza przechowywana w pamięci po doznaniu krzywd’? 2. Czy wiesz, że… prząśniczka nie jest synonimem prządki, ale zdrobnieniem od prząśnicy będącej częścią kołowrotka? W utworze „U […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (18)
W tym miesiącu jako zbiór ciekawostek językowych ponownie proponujemy te, które publikowaliśmy ostatnio na naszej facebookowej tablicy. 1. Czy wiesz, że… tradycyjne rozumienie wyrazu pasjonat to człowiek łatwo unoszący się gniewem? Słowniki dopiero od niedawna akceptują również bardziej znane dziś znaczenie: człowiek mający do czegoś zamiłowanie, który z pasją do czegoś dąży. 2. Czy wiesz, że… żeńska forma perfuma jest […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (17)
W tym miesiącu ciekawostki przygotował dla nas nasz Czytelnik Kacper Kaczmarczyk. Serdecznie dziękujemy! 1. Czy wiesz, że… poprawne formy to odgrywać rolę oraz pełnić funkcję? Frazeologizmy odgrywać funkcję/pełnić rolę są wynikiem tzw. kontaminacji – skrzyżowania – i mają status błędu. 2. Czy wiesz, że… nazwę miejscowości Ruciane-Nida odmienia się następująco: (czego?) Rucianego-Nidy, (czemu?) Rucianemu-Nidzie, (co?) Ruciane-Nidę, (z czym?) Rucianem-Nidą, (o […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (16)
W tym miesiącu jako zbiór ciekawostek językowych ponownie proponujemy te, które publikowaliśmy w grudniu na naszej facebookowej tablicy (a było tego całkiem sporo). Do ciekawostek dołączamy życzenia radosnych świąt Narodzenia Pańskiego – bo jest się w tych dniach z czego cieszyć :-). 1. Czy wiesz, że… w nazwie kasza manna wyraz manna to rzeczownik, a nie przymiotnik? Dlatego nazwa ta […]
-
Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (15)
W tym miesiącu jako zbiór ciekawostek językowych proponujemy te, które publikowaliśmy w listopadzie na naszej facebookowej tablicy. Tam zaginą wśród wielu nowych informacji – tutaj zawsze będzie je można łatwo odnaleźć. 1. Czy wiesz, że… małż jest rodzaju męskiego: ten małż, nie !ta małż i nie !ta małża? W liczbie mnogiej tych małży, rzadziej małżów. (Źródło: M. Bańko, Mały słownik […]
Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.
Zadaj pytanie językowe!
Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.
Kategorie
- Baza informacji (48)
- Ciekawostki językowe (94)
- Językowe dylematy (111)
- O stronie (13)
- Odpowiedzi na pytania (182)
- Poradnik maturzysty (5)
- Tak pracujemy (12)
- Teksty publicystyczne (87)
Polub nas!
Najnowsze komentarze
Dzień dobry, zastanawiam się nad odmianą imienia Horace, zwłaszcza miejscownik budzi moje wątpliwości. Czy poniższa odmiana jest prawidłowa? M. Horace…
Jestem zdziwiony. Deklinacja jest następująca: M miasto Kraków, D miasta Kraków (nie miasta Krakowa!), C miastu Kraków (nie miastu Krakowowi!)…
Zastanawiam się, na czym mógłby polegać problem z tym zdaniem. I z czego wynika dylemat.
Czy zdanie " Lubię spacerować po Przemkowie " jest poprawne stylistycznie?
Myślę, że zaszło tutaj nieporozumienie. Chodzi o niezrozumienie terminu zrównanie. Nie chodzi tutaj o zrównanie w sensie wartościowania. Jak napisałem…
Zrównanie poprawnej formy wołacza z niepoprawną (pisownia sprzed "reformy") jest nie tylko zbrodnią, ale i błędem! Nawet jeśli cały region…
[…] Czytaj także omówienie zmian w naszym artykule: Rewolucyjne zmiany w polskiej ortografii już za 9 miesięcy! 1 stycznia 2026…
Dzięki za normalność i sens.Dobrze się to czytało. Ciekawie udało się zachować ten balans między osobistym tonem a konkretem. Warto…
[…] ta należy więc do tej grupy zmian, które tak chwaliłem w swoim wpisie 2 kwietnia: zmian, które właściwie sankcjonują…
Bardzo dziękuję za obszerną odpowiedź. Natknęłam się też na informację, że jeśli nazwa pochodzi od rejonu geograficznego (np. kawa Santos),…
Dzień dobry, wydaje się, że kwestia pisowni nazw odmian kawowych rzeczywiście nie jest w polszczyźnie jednoznacznie uregulowana. W oficjalnych źródłach…
Dzień dobry, dziś mam problem kawowy. Gatunki kawy, takie jak arabika czy robusta, piszemy małą literą. Wydawałoby się, że podobnie…
Oczywiście, że nie, bo prawidłowo jest Gubernator Hawajów, Gubernator Nowego Jorku, Burmistrz Nowego Jorku. Zdecydowanie naturalniej i zgodnie z wszelkimi…
Kto w ogóle przyjmuje, że pisanie "miasta" jest tu poprawne. Prawidłowa reguła językowa to Prezydent Krakowa, Prezydent Wrocławia czy Prezydent…
Tagi
blog błędy językowe ciekawostki cytat czasownik dialogi dla autorów dziecko fleksja frazeologia historia języka imiona interpunkcja językowe dylematy język polski kultura języka liczebnik liczebniki mała litera Małgorzata Kubicz mylenie znaczenia wyrazów nauka języka nazwiska nazwy geograficzne nazwy miejscowości nazwy własne odmiana nazwisk odmiana przez przypadki ortografia orzeczenie pisownia rozdzielna pisownia łączna prawo przecinek przyimek półpauza rzeczownik skrótowce składnia spójnik wielka litera zaimek zmiany znaczenia wyrazów związek rządu związki frazeologiczne
Ostatnie wpisy
- Od 1 stycznia 2026 ważne zmiany w polskiej ortografii. Oto zestawienie najistotniejszych 30 grudnia 2025
- Małą czy wielką? Co naprawdę oznacza „UWAGA” w zasadach pisowni nazw lokali 20 grudnia 2025
- Odbierać poród czy przyjmować poród? Czy odbieranie porodu jest nacechowane negatywnie? 10 grudnia 2025
- …westchnął – kiedy narracja małą, kiedy wielką literą 9 września 2025
- Jak rozumiemy dziś termin „kochanka”? Czy słownik trafnie go definiuje? Czym go zastąpić? 15 lipca 2025
- Kiedy ów, kiedy owo, kiedy owa, owi, owe 15 kwietnia 2025
- Rewolucyjne zmiany w polskiej ortografii już za 9 miesięcy! 1 stycznia 2026 wchodzi w życie sporo istotnych nowych reguł 2 kwietnia 2025
- Czasem trzeba skasować 4 przecinki 25 marca 2025
- Jeden przecinek zmienia znaczenie. Kolejne przykłady 17 lutego 2025
- Czy odmieniamy portugalską nazwę miejscowości Batalha 23 stycznia 2025
- Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (94) – zamknięcie cyklu 29 grudnia 2024
- Wypowiedź jednego bohatera rozdzielona długimi wstawkami narratora 23 października 2024
- Złota polska wspinaczkini – to brzmi dumnie 7 sierpnia 2024
- Bariera krew–mózg – dlaczego długa kreska pomiędzy wyrazami 6 czerwca 2024
- Zmiany w ortografii 2026. Zmiana w pisowni z cząstką -bym, -byś, -by – pytanie czytelnika 28 maja 2024
Archiwa
| N | P | W | Ś | C | P | S |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
Nasze nagrania
Polecane strony
- Edytom.pl – strona firmowa Tomasza Powyszyńskiego (redakcja, korekta)
- Okiem teologa – stary blog Pawła Pomianka
- Strona Marty Kwaśnickiej – blog o kulturze
- Słownik języka polskiego PWN
- Tolle.pl Księgarnia internetowa
Wszystko jest poprawne poza miejscownikiem właśnie. Przy takich formach po prostu spolszczamy i piszemy tak, jak słyszymy, czyli: Horasie. Analogicznie…