Zapomniałem oddać ci kolczyków/kolczyki

Niedawno jedna z bliskich osób dała mi do rozstrzygnięcia szalenie interesujący dylemat językowy. Czy poprawne jest zdanie: Zapomniałem oddać ci kolczyków czy raczej Zapomniałem oddać ci kolczyki?

Być może komuś wyda się, że jest to rzecz bardzo łatwa do rozstrzygnięcia i już intuicyjnie potrafi wskazać, która forma jest poprawna, ale mimo wszystko uważam to za problem bardzo interesujący, bo dotyczący związku rządu.

Czyli wybór formy kolczyków lub kolczyki zależy od tego, jakim przypadkiem rządzą wyrazy poprzedzające, czyli zapominać oraz oddać.

Generalna zasada jest taka, że w zdaniach twierdzących występuje najczęściej biernik (kolczyki), a w zdaniach przeczących dopełniacz (kolczyków). Cały problem powyższego zdania tkwi jednak w tym, że podane zdanie jest formalnie twierdzącym, ale znaczeniowo przeczącym (wyraża brak, zapomnienie, przeoczenie). Stąd, dochodząc do ostatniego wyrazu, nagle z przerażaniem stwierdzamy, że nie bardzo wiemy, jak to powiedzieć.

Odpowiedzi na to pytanie, jak zwykle, szukam najpierw w Nowym słowniku poprawnej polszczyzny. I rzeczywiście, przy wyrazie zapominać możemy znaleźć następującą informację:

(…) ktoś zapomina + bezokolicznik + coś, rzad. czegoś: Czasami zapominał wysłać ciotce kartkę na imieniny.

Czyli zasadniczo w konstrukcji zapomina + bezokolicznik występuje biernik (kolczyki), a konstrukcja z dopełniaczem jest rzadsza, ale też występuje.

Skoro wiemy nadal niewiele, zastanówmy się nad przypadkiem, jaki implikuje bezokolicznik oddać. W tym celu korzystam ze stron Korpusu językowego i szukam interesujących zdań:

Chcąc adekwatnie oddać społeczne przyczyny… (B)
(…) określone ruchy mają oddać realną rzeczywistość (B)
Czy mogłabyś oddać prezenty (…)? (B)
(…) będą musieli oddać klientom wypłacane środki (…) (B)

Na bazie tej wiedzy możemy jednoznacznie stwierdzić, że oddać ma rząd biernikowy, w związku z czym poprawne zdanie powinno brzmieć następująco:
Zapomniałem oddać ci kolczyki.

Paweł Pomianek


3 Replies to “Zapomniałem oddać ci kolczyków/kolczyki”

  1. Tomasz Marek

    Zapomniałem ci oddać pieniądze,
    ale:
    Nie chciałem ci oddać pieniędzy.
    Zapomniałem zabrać pieniądze/pieniędzy.
    Zapomniałem pieniędzy.
    Chciałem pieniądze/pieniędzy.
    I jak Pan to wywiedzie ze swoich reguł?

Pozostaw odpowiedź Tomasz Marek Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz i właściciel serwisu, oraz jego współpracownicy.

Zadaj pytanie

Znajdź nas na Facebooku

Archiwa

Marzec 2011
N P W Ś C P S
« Lut   Kwi »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Nasze nagrania