Strona główna » Archiwum dla styczeń 2013
Miesiąc: styczeń 2013
-
Morfem. Jego rodzaje i połączenia
Morfem jest najmniejszą cząstką systemu językowego, która niesie ze sobą pewną określoną treść. Wyróżniamy trzy rodzaje morfemów: leksykalne – tworzą trzon wyrazu, dominują znaczeniowo w danym leksemie (wyrazie); przykłady: piramid-, rusz-, biał-, nawet; słowotwórcze – odpowiadają za tworzenie nowych słów poprzez włączanie przedrostków i przyrostków, które to nie mają odniesień do odmiany wyrazu; np. -ik, -ek, za-, -owiec; fleksyjne – […]
-
Uczni i księgarń. Czy to poprawne formy dopełniacza?
Poniżej udzielam odpowiedzi na następujące pytanie zadane dziś przez Czytelnika: Dzień dobry. Kieruję do Państwa zapytanie odnośnie odmiany w dopełniaczu liczby mnogiej wyrazów: uczeń oraz księgarnia. Moja ciekawość wynika z następujących sytuacji. Na szkolnej tablicy ogłoszeń przeczytałam takie oto wyrażenie: „Obowiązki uczni oraz nauczycieli” zaś w Polskim Radiu Pr. 1 usłyszałam zwrot: „Miejmy nadzieję, że niedługo w masowej ilości trafią […]
-
Zdanie złożone ze zdaniem pytającym. Pytajnik czy kropka?
Poniżej przytaczam pytanie zadane przez naszą stałą Czytelniczkę p. Mariannę, a następnie na nie odpowiadam: Szanowni Państwo! Pisząc wiadomości z różnymi pytaniami, często zastanawiam się nad tym, czy zdanie, które tworzę, jest zdaniem oznajmującym czy pytającym. Chodzi o zdania typu: „Szanowni Państwo, chciałabym zapytać/dowiedzieć się, jak do Państwa dojechać/czy sprzedajecie Państwo te poduszki w kolorze granatowym […]”. Czy w wykropkowanym […]
-
Poprawiamy błędy składniowe w zdaniach
Poniżej odpowiadam na pytanie przesłane przez p. Kingę: Jak napisać poprawnie? 1) Utwór Mickiewicza jest wierszem, w którym ma miejsce podział na świat rzeczywisty i świat marzeń. 2) Uważa, że świat ten jest mniej piękny niż jego ojczyzna. 3) Obaj bohaterowie uciekają w świat marzeń, ponieważ nie są zadowoleni z otaczającej ich rzeczywistości oraz tęskną za ojczyzną. Przyznam, że mam […]
-
Edytom.pl – nowy projekt Tomasza Powyszyńskiego
W rozmowie z Pawłem Pomiankiem o swojej rozpoczętej niedawno działalności redakcyjnej, głównych zainteresowaniach na polu językoznawczym, fascynacji językiem czeskim i współpracy ze środowiskami monarchistycznymi opowiada doskonale znany stałym Czytelnikom Językowych Dylematów Tomasz Powyszyński. Paweł Pomianek: Niedawno ruszyłeś z nowym projektem – Edytom.pl. Czy mógłbyś przybliżyć naszym Czytelnikom, na czym on polega? Tomasz Powyszyński: Polega głównie na tym, że postanowiłem założyć […]
-
Czy (sic!) używamy tylko w cytatach?
Poniżej odpowiadam na pytanie zadane wczoraj przez p. Marcela. Szanowni Państwo, czy sformułowanie „(sic!)” można używać jedynie w cytatach, w których chcemy zwrócić uwagę na oryginalną pisownię, czy także w tekstach niebędących cytatami, w których chcemy zwrócić na coś uwagę? Przykład: „(…) Teraz pora na minutę zadumy i ciszy nad naprawdę przykrym losem dwóch kibiców odwołanego meczu na Basenie Narodowym, […]
Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.
Zadaj pytanie językowe!
Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.
Kategorie
- Baza informacji (48)
- Ciekawostki językowe (94)
- Językowe dylematy (112)
- O stronie (13)
- Odpowiedzi na pytania (182)
- Poradnik maturzysty (5)
- Tak pracujemy (12)
- Teksty publicystyczne (88)
Polub nas!
Najnowsze komentarze
„Po równoważnikach zdań”. Faktycznie. Pan o tym pisał, a ja zignorowałem to niefrasobliwie, pisząc swoją odpowiedź. Głównie dlatego, że Pan…
Często kopiuję i wklejam sobie wygooglowane zalecenia, które pojawiają się przy omawianiu różnych wątpliwości, i jedną z nich jest ta…
Podobno niestawianie przecinków po równoważnikach zdania opartych na imiesłowie przymiotnikowym to spore uchybienie. Hmm… a kto jest autorem tego ekstrawaganckiego…
POPRAWKA: Mam spore wątpliwości, czy w zdaniach 3, 4 i 5 przecinek jest konieczny (a nie w 1, 2 i…
Dziękując za odpowiedź na pytanie dot. zmęczonych oczu, bardzo Pana proszę o wyjaśnienie kwestii, która nie daje mi spokoju. Chodzi…
Podstawową wersją jest ta bez przecinka. Zza okularów patrzyła na mnie para inteligentnych, choć zmęczonych oczu. Drugi przecinek moglibyśmy dostawić,…
Witam, proszę o radę, czy postawić przecinek po słowie zmęczonych? Zza okularów patrzyła na mnie para inteligentnych, choć zmęczonych oczu.…
Tak, taka wersja jest jak najbardziej możliwa. I wtedy właśnie tak to zapiszemy. Przyznam, że już po udzieleniu odpowiedzi przyszło…
O właśnie: "...gdyby w narracji było pełne zdanie zakończone kropką". Wg znanych mi zasad (Wolański) komentarz "odgryzłem kolejny kęs" powinien…
Myślę, że w tym konkretnym przypadku jest to nadwyżkowe. Co innego, gdyby tę wypowiedź przerwała inna osoba i trzeba by…
A jak Pan skomentuje dodanie wielokropka przed "rzeczy"? Byłoby tak: "[...] najlepszych... – odgryzłem kolejny kęs – ...rzeczy [...]". Pytam,…
W NKJP w wyrażeniach "około [] lat temu"zdecydowanie przeważa rząd dopełniaczowy. Jednak większość cytatów zawiera zapis cyfrowy liczebnika, co może…
Nie zgadzam się, że szacunek w wypowiedzi ustnej nie jest widoczny. To sprawa akcentu. Istnieje takie coś jak "emfaza". Jeśli…
Fajna historia o etymologii rosyjskiego słowa, ale nieprawdziwa. Pierwsza linia kolejowa w Rosji została otwarta w 1837 r., a dworzec…
Tagi
blog błędy językowe ciekawostki cytat czasownik dialogi dla autorów dziecko fleksja frazeologia historia języka imiona interpunkcja językowe dylematy język polski kultura języka liczebnik liczebniki mała litera Małgorzata Kubicz mylenie znaczenia wyrazów nauka języka nazwiska nazwy geograficzne nazwy miejscowości nazwy własne odmiana nazwisk odmiana przez przypadki ortografia orzeczenie pisownia rozdzielna pisownia łączna prawo przecinek przyimek półpauza rzeczownik skrótowce składnia spójnik wielka litera zaimek zmiany znaczenia wyrazów związek rządu związki frazeologiczne
Ostatnie wpisy
- Rzuty od kogoś? Cóż to za językowy potworek?! 25 marca 2026
- Czy można bronić medalu, czy tylko tytułu? 5 marca 2026
- Od 1 stycznia 2026 ważne zmiany w polskiej ortografii. Oto zestawienie najistotniejszych 30 grudnia 2025
- Małą czy wielką? Co naprawdę oznacza „UWAGA” w zasadach pisowni nazw lokali 20 grudnia 2025
- Odbierać poród czy przyjmować poród? Czy odbieranie porodu jest nacechowane negatywnie? 10 grudnia 2025
- …westchnął – kiedy narracja małą, kiedy wielką literą 9 września 2025
- Jak rozumiemy dziś termin „kochanka”? Czy słownik trafnie go definiuje? Czym go zastąpić? 15 lipca 2025
- Kiedy ów, kiedy owo, kiedy owa, owi, owe 15 kwietnia 2025
- Rewolucyjne zmiany w polskiej ortografii już za 9 miesięcy! 1 stycznia 2026 wchodzi w życie sporo istotnych nowych reguł 2 kwietnia 2025
- Czasem trzeba skasować 4 przecinki 25 marca 2025
- Jeden przecinek zmienia znaczenie. Kolejne przykłady 17 lutego 2025
- Czy odmieniamy portugalską nazwę miejscowości Batalha 23 stycznia 2025
- Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (94) – zamknięcie cyklu 29 grudnia 2024
- Wypowiedź jednego bohatera rozdzielona długimi wstawkami narratora 23 października 2024
- Złota polska wspinaczkini – to brzmi dumnie 7 sierpnia 2024
Archiwa
Nasze nagrania
Polecane strony
- Edytom.pl – strona firmowa Tomasza Powyszyńskiego (redakcja, korekta)
- Okiem teologa – stary blog Pawła Pomianka
- Strona Marty Kwaśnickiej – blog o kulturze
- Słownik języka polskiego PWN
- Tolle.pl Księgarnia internetowa
Dziękuję za wyjaśnienia. Tak, widzę te niuanse. Temat imiesłowów przymiotnikowych wałkuję (bo muszę) nie od dziś, bo to koszmar, i…