Nieodmienne części mowy

Nieodmienne części mowy to wyrazy, które nie zmieniają swojej formy gramatycznej.

Należą do nich:

  • przysłówki,
  • spójniki,
  • przyimki,
  • wykrzykniki,
  • partykuły.


Przysłówek
– występuje głównie z czasownikiem, przymiotnikiem lub innym przysłówkiem,
– odpowiada na pytania: jak?, gdzie?, kiedy?, np. dobrze, tutaj, jutro,
– pełni funkcję okolicznika lub orzecznika,
– tworzy się je głównie od przymiotników za pomocą końcówek -e, -o,
– przysłówki pochodzące od przymiotników, stopniują się tak jak przymiotniki, pozostałe (dziś, zawsze) nie stopniują się,

Spójnik
– jego funkcją jest łączenie zdań lub jego części,
– poszczególne typy zdań złożonych współrzędnie i podrzędnie mają swoiste spójniki,
– istnieją spójniki skorelowane, które występują w postaci nieciągłej (zarówno…, jak i…), ich użyciem rządzą zasady:

  1. po użyciu pierwszej części spójnika (np. o ile…) nie można zrezygnować z części drugiej (…o tyle),
  2. forma spójnika skorelowanego jest stała, żaden człon nie może być zastępowany przez inny spójnik o tej samej funkcji: najczęstsze błędy to: dlatego…, ponieważ…, dlatego…, bo… (forma poprawna: dlatego…, że), o ile…, to…, (poprawnie: o ile…, o tyle…), nie tylko…, ale i…, (forma poprawna: nie tylko…, lecz także…), zarówno…, i… (forma poprawna: zarówno…, jak i…);

– spójniki przed którymi nie stawiamy przecinków to: oraz, ani, ni, lub, albo, i, bądź.

Przyimek
– występuje tylko w połączeniu z rzeczownikiem lub wyrazem o podobnej funkcji (zaimkiem, przymiotnikiem),
– każdy przyimek rządzi odpowiednim przypadkiem,
– przyimki są odrębnymi wyrazami, np. do, ku, między, nad, pod lub połączeniami takich wyrazów, np. poprzez, sponad, znad,
– przyimek w zdaniu powinien być umieszczony bezpośrednio przed wyrazem, z którym się łączy, np. Spotkanie obyło się w pałacu,
– umieszczanie rozbudowanych określeń między przyimkiem a rzeczownikiem jest błędem, np. Spotkanie obyło się w zbudowanym sto lat temu pałacu.

Wykrzyknik
– wyraża uczucia, silne stany emocjonalne, naśladuje dźwięki otaczającego świata,
– samodzielna część mowy, nie wchodzi w związki z innymi wyrazami,
– w wypowiedzeniu może stanowić samodzielną wypowiedź.

Partykuła
– pełni rolę wyrazu pomocniczego,
– jest to niesamodzielny wyraz lub morfem, nadający wypowiedziom zabarwienie znaczeniowe lub uczuciowe,
– może mieć charakter rozkazu, pytania, wzmacniający,
– przykłady: nie, ani, by, chyba, czy, niech, niechaj, oby, tak, bodaj.

Autor: Katarzyna Cichosz

Zobacz wpis:
Odmienne części mowy

W Bazie informacji znajdziesz omówienie absolutnie podstawowych kwestii dotyczących poprawnego używania języka polskiego. Baza może być przydatna na co dzień przy tworzeniu tekstów (zwłaszcza pisanych). Pozostanie ona na blogu na stałe. Dzięki temu, przy części tematów omawianych później będziemy mogli odwołać się do tych wpisów.

Ten wpis został opublikowany w kategorii Baza informacji i oznaczony tagami , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

8 odpowiedzi na „Nieodmienne części mowy

  1. madziunia11 pisze:

    dzieki bardzo mi to pomogło:):):):):):):):)

  2. matylda:) pisze:

    fenks fenks fenks mam zadanie z pppppppolskiego

  3. marta pisze:

    Dziękuję bardzo! Dzięki pani dostałam piątkę ze sprawdzianu!

  4. Domi :) pisze:

    Bardzo dziękuje!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  5. Zuzia pisze:

    Bardzo dziękuje za pomoc!

  6. Natalia Apostoluk pisze:

    Bardzo dziękuje !! bardzo mi to pomogło ;)

  7. Mati pisze:

    Dzięki wielkie

  8. Filipo pisze:

    DZIĘKI WIELKIE!!! TO MI POMOGŁO W NAUCE!!!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>