Jak ważne jest odpowiednie stawianie przecinków

Dziś dwa przykłady z dwóch różnych książek, które ostatnio redagowałem, unaoczniające, że czasem od obecności bądź nieobecności przecinka (lub przecinków) zależy sens zdania.

Zdania 1 i 2

1. A to właśnie z koncentracji, z rozmyślania, rodzi się chęć do działania.
2. A to właśnie z koncentracji, z rozmyślania rodzi się chęć do działania.

Te dwa zdania różnią się tylko jednym przecinkiem, ale ich sens jest inny. Pierwsze oznacza:
‘A to właśnie z koncentracji, czyli z rozmyślania, rodzi się chęć do działania.
A to właśnie z koncentracji, dokładnie mówiąc z rozmyślania, rodzi się chęć do działania’.

Zdanie 2., w którym po słowie rozmyślania nie został postawiony przecinek oznacza zaś:
‘A to właśnie z koncentracji i z rozmyślania rodzi się chęć do działania’.

Przecinek decyduje więc o tym, czy poprzez koncentrację i rozmyślanie rozumiemy dwie rozdzielne kwestie, czy też rozmyślanie ma być synonimem, uściśleniem lub jednym z rodzajów koncentracji. Jeden pozornie nieistotny przecinek – sens zdania inny.

Zdania 3 i 4

3. Uśmiecham się na myśl o tym, że na starym, zardzewiałym, żółtym zraszaczu dwie osoby pozostawiły tamtej nocy swoje odciski palców.

4. Uśmiecham się na myśl o tym, że na starym zardzewiałym żółtym zraszaczu dwie osoby pozostawiły tamtej nocy swoje odciski palców.

To znów dwa bardzo podobne zdania, ale ich sens może być różny. Drugie zdanie jest jasne i nie pozostawia żadnych wątpliwości: wiadomo, że chodzi o jeden zraszacz, który posiada trzy cechy – jest stary, zardzewiały i żółty. Zdanie nr 3 jest wieloznaczne. Z jednej strony można by sądzić, że ktoś bardzo chce wydzielić poszczególne cechy zraszacza. Moglibyśmy wówczas oddać sens interesującego nas fragmentu tego zdania następująco: ‘na starym i zardzewiały, i żółtym zraszaczu’.

Ale zdanie numer 3 można rozumieć jeszcze inaczej: dwie osoby pozostawiły swoje odciski na trzech zraszaczach. Jeden był stary, drugi zardzewiały, a trzeci żółty. Nie warto stawiać przecinków tam, gdzie wprowadzają one zamęt i utrudniają odnalezienie właściwego sensu zdania.

Paweł Pomianek

Ten wpis został opublikowany w kategorii Tak pracujemy i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

2 odpowiedzi na „Jak ważne jest odpowiednie stawianie przecinków

  1. Tomasz pisze:

    Witam,

    Mam problem z tym zdaniem:

    „Na przodzie szarych dresowych spodni pojawiła się ciemna plama, z każdą sekundą większa. Malec spojrzał na nią z wyrazem wielkiego rozczarowania i wybiegł z pomieszczenia.”
    Chodzi o to, czy pomiędzy wyrazami „szarych” i „dresowych” stawiać przecinek, czy nie. Czy te przymiotniki są równorzędne? A może lepiej by to wyglądało tak: „Na przodzie spodni dresowych koloru szarego…” Nie wiem już. Wiem o co mi chodzi w tym zdaniu, tylko jakoś mam problem z przecinkami w nim właśnie. Proszę o pomoc
    Tomek

    • Paweł Pomianek pisze:

      Jest bardzo dobrze: Na przodzie szarych dresowych spodni pojawiła się ciemna plama… Chodzi o to, że są to szare dresowe spodnie, a nie szare i dresowe spodnie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *