Przecinek przed to

Przeglądając książki, czytając artykuły i zastanawiając się nad tekstami, które sam piszę lub poprawiam, stwierdziłem, że warto omówić kwestię: kiedy przed to stawiamy przecinek.

Zasada jest tutaj stosunkowo prosta. Przecinek postawimy przed to wówczas, gdy to rozpoczyna nowe zdanie. Natomiast kiedy wyrażenie zamyka się w granicach jednego zdania – przecinka nie potrzeba. Dodam jednak od razu, że dla zaznaczenia pauzy oddechowej przecinek nie jest w tych miejscach zabroniony. Dla tych, którzy mniej znają gramatykę, dodam, że zdanie jest tam, gdzie jest czasownik.

Zachęcam do przeczytania krótkiego tekstu, który pomoże – mam nadzieję – lepiej zrozumieć temat (zdania ponumerowałem, by łatwiej było je omawiać):

(1.) Co do czasownika to w tym zdaniu przed to w ogóle nie występuje, dlatego również przecinek nie jest potrzebny. (2.) A gdyby jednak ktoś się uparł i stwierdził: „W sprawie pierwszego zdania to nie masz racji”? (3.) Cóż… jeśli nawet jestem przekonany, że racja stoi po mojej stronie, to trzeba dodać, że zarówno w pierwszym zdaniu, jak i w zdaniu nr 2 przecinek przed to wolno wstawić opcjonalnie dla podkreślenia przerwy oddechowej. (4.) A oto inne zdanie: Jeśli chodzi o przecinek, to w tym zdaniu koniecznie musimy go wstawić. (5.) Występują w nim bowiem dwa czasowniki: chodzi oraz musimy.

Paweł Pomianek

Podobne wpisy:
Zdania z wyrazem jako. Kiedy przecinek a kiedy nie?
Przecinek przed czy
Kiedy przed „i” trzeba postawić przecinek

Wejdź do księgarni!

Ten wpis został opublikowany w kategorii Językowe dylematy i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

37 odpowiedzi na „Przecinek przed to

  1. Adrian pisze:

    „Pamiętaj obywatelu że, ja jestem z Pis-u.
    Jak na mnie nie zagłosujesz, to Cię z mojego kraju wypie**olę ”

    W tym, zdaniu dobrze są postawione przecinki?

    • Paweł Pomianek pisze:

      O, jakie brzydkie zdania! Nawet poprawnie postawione przecinki niewiele tu pomogą 😉 Oczywiście w pierwszym zdaniu przecinek powinien być przesunięty przed że, poza tym brakuje przecinka otaczającego wyraz obywatelu. Pisał o tej zasadzie przed tygodniem dosłownie w świeżych ciekawostkach językowych (tutaj link) p. Tomasz Marek:

      absolutną regułą jest obramowywanie każdego zwrotu w wołaczu przecinkami

      Dodajmy do tego, że PiS jest skrótowcem i będzie on wyglądał tak, jak w moim zdaniu, a nie jak w powyższym zapisie.
      Czyli – reasumując – zdanie pierwsze powinno wyglądać tak:
      Pamiętaj, obywatelu, że ja jestem z PiS-u..
      Drugie zdanie nie budzi zastrzeżeń formalnych, a jedynie kulturalnojęzykowe.

      • Tomasz Marek pisze:

        Ja bym KAŻDĄ, nawet zawoalowaną agitację polityczną z tego bloga „wypie**alał”. W końcu moderator może to zrobić i z tego prawa powinien korzystać.

        • Paweł Pomianek pisze:

          Dopiero po Pańskiej reakcji zwróciłem uwagę, że to przecież „Adrian”. Pytanie zdawało się być do rzeczy. Przyjrzymy się ewentualnej dalszej aktywności tego Pana tutaj i zainterweniujemy.

  2. Ala pisze:

    Ostatnio bardzo często widzę w zdaniach mówiących, że coś jest czymś taką konstrukcję (cytat z dzisiejszego artykułu): „Fotopolska, to taka wirtualna kapsuła czasu. „. „Szezlong, to taki rodzaj sofy”. Czy słusznie rażą mnie te przecinki?

  3. Marcin pisze:

    Przepraszam. Chyba wyraziłem się mało klarownie. 😉

    Chciałem napisać tak: „czy podczas wyliczania pewnych elementów, wykorzystując liczebnik do podkreślenia kolejności, należy użyć przecinka?”.

  4. Marcin pisze:

    Nurtuje mnie następująca kwestia.

    Czy podczas wyliczania pewnych elementów, wykorzystując do podkreślenia kolejności liczebnika, należy użyć przecinka? Podam przykład.

    „Nasza oferta składa się z trzech części:
    – pierwsza, to…,
    – druga, to coś innego,
    – trzecia, to jeszcze coś innego.

    Czy może jednak:
    – pierwsza to…,
    – druga to coś innego, itd.”

    Z góry dziękuję za opinię.

    • Tomasz Marek pisze:

      O ile wiem, to w takich wyliczaniach po liczebniku powinien stać myślnik, zastępujący podmiot domyślny (w tym przypadku jest nim „oferta”).

  5. Krystian pisze:

    Bardzo prosiłbym Pana o ocenę, czy w zacytowanym tutaj zdaniu: „To, że na linii nr 1 kursują obecnie mniej pojemne wagony, to dramat dla pasażerów” potrzebny jest przecinek po słowie wagony. Jednocześnie bardzo dziękuję za wszystkie wcześniejsze odpowiedzi na moje wątpliwości językowe.

    • Paweł Pomianek pisze:

      Szanowny Panie,
      sytuacja w tym zdaniu jest dość oczywista, ponieważ po pierwszym To wyraźnie występuje zdanie podrzędne. Zdanie nadrzędne, gdyby chcieć zrezygnować z podwójnego to, mogłoby brzmieć: To (…) jest dramatem dla pasażerów.

  6. Ania pisze:

    Czy poprawne jest następujące zdanie: „To, co odróżnia go od innych konkursów to program.”

    Z góry dziękuję za odpowiedź.

  7. Chętny pisze:

    A czy zdanie, w którym występuje warunek: „Jeśli sprawa jest aktualna, to podjadę jutro po zajęciach.”

    Czy w tym zdaniu powinien pojawić się przecinek przed „to”? W zdaniu są dwa czasowniki, czyli teoretycznie powinno być, ale z drugiej strony są to chyba zdania równoważne, bo jedno wynika z drugiego… [takie tam… moje przemyślenia] 🙂

  8. Ania pisze:

    Mam dylemat innego rodzaju. Czy przecinek:
    – powinien tutaj stać?
    – powinien tutaj być?
    – powinien tutaj być postawiony/wstawiony?
    Która forma jest właściwa?

    • Paweł Pomianek pisze:

      Takich właściwych form może być wiele. W przypadku różnych form można by tylko szukać lepszego szyku zdania. Mnie się podoba forma:
      Czy przecinek powinien zostać tutaj postawiony?

  9. moi pisze:

    Czy to zdanie jest poprawne: „Jedyne co go w tej sprawie obchodziło, to to, że jego ciotka hodowała ślimaki w piwnicy.”? Chodzi o interpunkcję, ale jak coś innego nie gra, to też proszę o wyjaśnienie.

    • Paweł Pomianek pisze:

      Po Jedyne brakuje przecinka. Poza tym całe zdanie jest do obronienia, ale można się zastanawiać nad drobnymi udoskonaleniami. Bardziej zręcznie brzmiałoby ono w wersji z interesowało zamiast obchodziło. W drugiej części zdania można by z kolei pomyśleć o zmianie szyku, ale tutaj dużą rolę odgrywa kontekst i to, co narrator czy osoba mówiąca chcieli podkreślić.

      Jedyne, co go w tej sprawie interesowało, to to, że jego ciotka w piwnicy hodowała ślimaki.

  10. Klaudia pisze:

    Czy w zdaniach tego typu: „Ale przecież to był tylko koszmar”,” Już kiedyś to czułam”, „Jak gdybym znała to już wcześniej, choć nie mogła pamiętać”. Jest potrzebny przecinek przed „to”? Ja mam wrażenie, że nie, ale proszę o potwierdzenie.

  11. Dawid pisze:

    Jeżeli … [np. wkurzysz mnie] to jedyne co ci zostanie to …. [np. uciekać tam gdzie raki zimują]

    Czy przed drugim to stawiamy przecinek, a może przed pierwszym lub wcale?

  12. Radek pisze:

    Czy w zdaniu „Marciński pokazał, że partia, której przewodniczy to partia godna zaufania” człon „której przewodniczy” powinien być traktowany jako wstawka i oddzielony przecinkiem od dalszej części zdania, czy też widziany jako ścisłe określenie słowa „partia”, a wspomniany przecinek pominięty?

  13. Radek pisze:

    A co w przypadku zdania: „Co mnie dziwi to fakt, że służby specjane tak ściśle współpracują”. Czy powinien być przecinek przed to (ze względu na czasownik „współpracują”)?

    Pozdrawiam

    • Paweł Pomianek pisze:

      Tak. Pański kierunek myślenia jest jak najbardziej słuszny. Aczkolwiek poprawność pierwszej części co mnie dziwi pozostawia nieco do życzenia. Należałoby napisać raczej: to co mnie dziwi, to fakt.

      • Patryk pisze:

        Przepraszam, a nie „to, co mnie dziwi, to fakt”?

        • Paweł Pomianek pisze:

          Trochę za dużo tych przecinków. Pozostałbym przy pierwszej opcji.

          • Patryk pisze:

            Nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że jednak ja mam rację, dlatego zwróciłem się o pomoc do Poradni Językowej PWN. Oto werdykt: http://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/wszystkie-przecinki-we-wlasciwych-miejscach;15426.html

            • Paweł Pomianek pisze:

              Przyznaję, że wspomniane zdanie łatwo zinterpretować jako: Tym, co mnie dziwi, jest fakt. Wtedy już nie ma wątpliwości, bo jest dwa czasowniki, a więc dwa zdania. Jako że znaczeniowo jest to to samo zdanie, można stwierdzić, że to… to fakt jest jednym zdaniem, które ma czasownik w domyśle. Przy czym zaznaczam, że ja nie negowałem Pańskiej wersji, użyłem sformułowania pozostałbym przy pierwszej opcji, zakładając, że obie są poprawne, ale pierwsza jest lepsza ze względów estetycznych. Co do absolutnej poprawności Pańskiej wersji nie ma już żadnych wątpliwości. Będę się przyglądał temu, czy na pewno nie można obronić również pierwszej i pozostać przy opcjonalności obu rozwiązań tak, jak wcześniej postulowałem.

          • Patryk pisze:

            Trochę mi głupio, bo zadając pytanie Poradni Językowej pomyliłem się, umieszczając w pierwszej wersji przecinek po pierwszym „to”, ale na szczęście to niczego nie zmienia. Proszę mi wybaczyć zamieszanie, po prostu odczytałem Pańską odpowiedź jako negację. Mimo wszystko pozostanę wierny mojej wersji, Pańskiej nie potrafię „poczuć”.

  14. Paweł Pomianek pisze:

    Ja bym przede wszystkim chętnie zapytał, dlaczego miałby tutaj stać przecinek. Może wtedy byłoby łatwiej odpowiedzieć na wątpliwość.

    W każdym razie sytuacja wydaje się dość oczywista. Dla podkreślenia przerwy oddechowej nie jest zdaniem. Nie ma tutaj czasownika. Nie ma też imiesłowu, więc nie jest to także równoważnik zdania.

    Przecinek wolno byłoby tutaj wstawić w dwóch sytuacjach. 1. Gdybyśmy chcieli wyraźnie podkreślić, że to jest wtrącenie, niestanowiące integralnej części zdania. Ale tak nie jest. 2. Jeśli logika zdania wskazywałaby, że po opcjonalnie można wstawić czyli lub więc. Ale nie można. Opcjonalnie dla podkreślanie jest całościowym sformułowaniem, którego nie sposób rozdzielić.

  15. omom pisze:

    Czy w poście nie powinno być przecinka przed ‚dla’? Jeśli nie, to dlaczego?

    „(…)wolno wstawić opcjonalnie dla podkreślenia przerwy oddechowej”.

  16. Łukasz pisze:

    Dziękuję za pomoc. Bardzo klarownie to wyłożyłeś.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *