Mnie czy mi – kiedy która forma?

Otrzymaliśmy ostatnio pytanie, w którym Jola poruszyła szczególnie godną uwagi i interesującą kwestię:

Mam pytanie – kiedy mówimy mnie a kiedy mi? Coraz częściej słyszę zdanie: …mnie się to podoba lub mnie się wydaje….

Na początek chciałbym wyrazić radość. Jeśli to, co Pani napisała, jest prawdą, znaczyłoby to, że forma poprawna jest „coraz częściej” używana w Pani otoczeniu. Ja niekoniecznie mam podobne doświadczenia.

Ale do rzeczy. Jak już napisałem, w sytuacji, którą Pani wskazała, użyjemy właśnie formy mnie. Dlaczego? Na początek wyjaśnienie z pewuenowskiego Słownika poprawnej polszczyzny, a potem pewna praktyczna porada, która może pomóc w rozstrzyganiu, czy użyć mnie, czy też mi.

Forma C. mi, stanowiąca całość akcentową z wyrazem poprzedzającym, nie może być używana w takich pozycjach, na które regularnie pada akcent logiczny, tzn. na początku i na końcu zdania oraz w połączeniach z przyimkami. Formy akcentowanej mnie używa się wtedy, gdy chce się wyróżnić właśnie ten zaimek. Np.: Mnie (nie: mi) nie tłumacz takich oczywistości. Ale: Pozwól mi (nie: mnie) się wytłumaczyć. Skierował się ku mnie (nie: ku mi) z groźną miną. Ale: Podoba mi (nie: mnie) się taki wystrój mieszkania.

A teraz obiecana porada praktyczna. Generalnie relacja pomiędzy formami celownika mnie i mi jest dokładnie taka, jak pomiędzy formami celownika w drugiej osobie liczby pojedynczej tobie oraz ci. Czyli jeśli ktoś ma czasami wątpliwości, jakiej formy użyć, niech podstawi sobie formę drugiej osoby, którą większość osób ma w nawyku wybierać poprawnie.

Na przykład mamy dwa zdania:
Mnie/mi się to podoba.
Podoba mnie/mi się to.

Warto podstawić formę drugiej osoby. Łatwe, prawda? Nikt nie powie przecież:
Ci się to podoba
Lub
Podoba tobie się to.

Naturalne jest, że powiemy
Tobie się to podoba
oraz
Podoba ci się to.

I analogicznie:
Mnie się to podoba.
Podoba mi się to.

Paweł Pomianek

Ten wpis został opublikowany w kategorii Odpowiedzi na pytania i oznaczony tagami . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

17 odpowiedzi na „Mnie czy mi – kiedy która forma?

  1. Ania pisze:

    Mam pytanie. Jaka forma jest prawidłowa? Dwie postaci czy dwie postacie? Bo ostatnio spotykam się z pierwszą formą a mam wrażenie, że powinna być druga.

  2. Paweł Pomianek pisze:

    Tak, ma Pani rację. Z liczebnikami poprawna jest jedynie forma dwie, trzy, cztery postacie.

  3. Ania pisze:

    Dziękuję za odpowiedź. Ostatnimi czasy dość często taką formę spotykam w artykułach w gazetach, ale i w książkach. Ja napisałam książkę, i przy robieniu korekty bardzo ważna jest prawidłowa polszczyzna, i choć bardzo dziwiła mnie taka forma, wolałam się dopytać.

  4. Pingback: Dwie postacie czy dwie postaci | Językowe dylematy

  5. ciekawy pisze:

    Nie zgadzam się. Nowsza forma, to właśnie postaci, a nie postacie! Dlatego druga forma jest coraz bardziej wypierana przez pierwszą.

    • Paweł Pomianek pisze:

      No dobrze, ale żeby posiadanie własnej opinii miało jakieś sensowne racje, to coś musi za nią stać – w kwestiach językowych powinien to być jakiś autorytet. Czy jest Pan w stanie przedstawić jakieś źródła językoznawcze, które mogłyby potwierdzić Pański punkt widzenia?

    • Ania pisze:

      A ja się z tobą nie zgadam, bo nawet najnowsze słowniki poprawnej polszczyzny mają zaznaczone, że 2-3 postacie. Wypierać to sobie można. Jeśli nawet coraz częściej jest wypierane, nie znaczy że prawidłowo.

    • Ania pisze:

      Niedawno trafiłam na wypowiedź profesora Miodka, który w tej kwestii jest autorytetem. Twierdzi on, że poprawna forma to dwie postacie.

  6. Paweł Pomianek pisze:

    Pani Aniu,

    ja mam wrażenie, że pan Ciekawy bardzo chciał się wypowiedzieć, ale nim to zrobił, niestety nie doczytał, o czym tutaj dyskutujemy. My mówimy o formie z liczebnikami, a p. Ciekawemu chodzi o to, że forma postaci ogólnie jest dopuszczalna. Owszem, jest, ale nie z liczebnikami.

  7. justyna pisze:

    ja też mam pytanko;) wracając do problemu mnie/mi. Jakiej formy powinnam użyć jeśli ktoś zadaje pytanie: Komu? mnie czy mi?

  8. justyna pisze:

    Dziękuje! Pozdrawiam!

  9. Forma C. mi, stanowiąca całość akcentową z wyrazem poprzedzającym, nie może być używana w takich pozycjach, na które regularnie pada akcent logiczny, tzn. na początku i na końcu zdania oraz w połączeniach z przyimkami.

    Nie powinno się używać mi/ci na końcu zdania… to trochę dziwne, ponieważ takie sformowania dziwnie brzmią:
    Lubisz mnie? – Lubisz mi?
    ALE
    Uwierz mnie – Uwierz mi.
    Powiesz mnie? – Powiesz mi?

    Lubisz mnie – wiadomo, forma poprawna. A co z tą drugą? Według mnie Uwierz mi/Powiesz mi jest poprawna, choć nie wiem, dlaczego tak uważam. Pewnie dlatego, że lepiej brzmią…

    A druga sprawa, jak dobrze rozumiem, to takie zdanie jest poprawne?
    Tobie kupię lizaka, a tobie skopie tyłek.

  10. Pingback: Mnie, mi i akcent zdaniowy (wideo) | Językowe dylematy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>