Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (15)

– O co chodzi? – to zdanie pytające.
– Nie rozumiem, o co chodzi – to zdanie oznajmujące.
Na zdjęciach: Kasia, Dominika (2) i Madzia

W tym miesiącu jako zbiór ciekawostek językowych proponujemy te, które publikowaliśmy w listopadzie na naszej facebookowej tablicy. Tam zaginą wśród wielu nowych informacji – tutaj zawsze będzie je można łatwo odnaleźć.

1.
Czy wiesz, że…

małż jest rodzaju męskiego: ten małż, nie !ta małż i nie !ta małża? W liczbie mnogiej tych małży, rzadziej małżów. (Źródło: M. Bańko, Mały słownik wyrazów kłopotliwych).

2.
Czy wiesz, że…

niebiesko-zielony = i zielony, i niebieski (np. w paski)
niebieskozielony = zielony o odcieniu niebieskim (morski)

3.
Czy wiesz, że…

– O co chodzi? – to zdanie pytające.
– Nie rozumiem, o co chodzi – to zdanie oznajmujące.

4.
Czy wiesz, że…

w polskich słownikach nie znajdziemy jeszcze informacji, jak powinniśmy nazywać mieszkańców Wysp Owczych? Jednak w krajowej literaturze funkcjonują przynajmniej dwie uzasadnione nazwy: Farerzy oraz Faroje. (Za rozwinięcie tego wątku dziękujemy p. Agnieszce).

5.
Nasza zagadka:
Zazwyczaj meksykanin jest Meksykaninem, ale jest wielu Meksykanów, którzy nie są meksykanami. O co tu chodzi?
A oto doskonałe rozwiązanie p. Ewy MK: „Meksykanin jako mieszkaniec państwa Meksyk (jak Polak), meksykanin jako mieszkaniec miasta Meksyk (jak poznaniak, wrocławianin)”.


3 Replies to “Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (15)”

  1. Tomasz Marek

    Sprawa typów zdań z punktu 3 nie jest taka prosta. Generalnie o typie zdania (twierdzące, pytające, wykrzyknikowe) decyduje użyty frazeologizm i intencja autora wsparta interpunkcją.
    I tak np. zdanie”O co chodzi, o co chodzi…” to nie zdanie pytające (wyraża niesmak, znudzenie, wątpliwości i lekceważenie). Jeśli napiszemy „O co chodzi!” to będzie zdanie wykrzyknikowe wyrażające oburzenie. Natomiast „O co chodzi?” wcale nie musi być zapytaniem – może wyrażać zaskoczenie, zdziwienie.
    Zdanie „Nie rozumiem, o co chodzi.” jest oznajmujące, ale „Nie rozumiem, o co chodzi?” wyraża wątpliwości lub zdziwienie (pytanie retoryczne), a „Nie rozumiem; o co chodzi?” zawiera człony oznajmiający i pytający.
    Tak interpunkcja (odzwierciedlająca lub nadająca intonację) decyduje o charakterze zdania.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz i właściciel serwisu, oraz jego współpracownicy.

Zadaj pytanie

Znajdź nas na Facebooku

Archiwa

Listopad 2014
N P W Ś C P S
« Paź   Gru »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  

Nasze nagrania