Jak odmienić wyraz pendrive?

pendriveNiedawno Tomasz Powyszyński odpowiedział na pierwsze pytania zadane nam przez panią Edytę. Tym razem mailowo, Użytkowniczka – jak się okazuje nauczycielka języka polskiego – zadała nam jeszcze dwa dodatkowe pytania:

Serdecznie dziękuję za odpowiedź! Jako polonista miałam w ostatnim czasie kilka pytań o odmianę różnych wyrazów związanych z technologiami komputerowymi, stąd moje zainteresowanie. A jak np. napisać i odmienić przez przypadki „pendrive”? Pozdrawiam serdecznie i chętnie zajrzę czasem na Państwa blog. A propos – jestem twórcą bloga czy blogu?
Edyta [dane osobowe do wiadomości redakcji serwisu Językowe Dylematy]

Wyraz pendrive póki co nie został spolszczony. (Choć pewnie z czasem zaczniemy pisać pendrajw albo podobnie – na razie wygląda to fatalnie). Mimo tego jest to wyraz, który w mowie odmieniamy. Skoro tak, to wyraz musimy odmieniać również w pisowni, nie naruszając jednak jego wewnętrznej struktury. Pendrive zachowuje się więc podobnie jak inne wyrazy pochodzenia angielskiego zakończone na ‘e’, którego w naszym języku w przypadkach zależnych nie wymawiamy – potrzebne jest użycie apostrofu. Czyli odmiana będzie wyglądała następująco:

l.p.

M pendrive
D pendrive’a (czyt. pendrajwa)
C pedrive’owi
B pendrive, pendrive’a (myślę, że nie ma tu jeszcze ukształtowanej jednej formy)
N z penrivem
Msc o pendrivie

l.mn.

M pendrive’y
D pendrive’ów
C pedrive’om
B pendrive’y
N z penrive’ami
Msc o pendrive’ach

Proszę spojrzeć jeszcze na strony Poradni Językowej PWN. Mirosław Bańko rozstrzyga tę kwestię podobnie.

Twórca bloga czy blogu

Odpowiadając na drugie pytanie, odwołam się już bezpośrednio do profesora Bańki. Na stronach Poradni PWN w roku 2008 napisał on tak:

Blog ma rodzaj męski nieżywotny, w dopełniaczu blogu, w bierniku blog. Potocznie słowo to funkcjonuje w rodzaju męskozwierzęcym i wówczas ma dopełniacz bloga, równy biernikowi.
A zatem pisze Pani i czyta blog, potocznie bloga. Post pisze Pani na blogu, ale wysyła go na blog, a potocznie na bloga.

Odpowiedział Paweł Pomianek

Ten wpis został opublikowany w kategorii Odpowiedzi na pytania i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

10 odpowiedzi na „Jak odmienić wyraz pendrive?

  1. pendrive pisze:

    ja odmieniam w liczbie mnogiej pendrivy, aczkolwiek najbardziej słuszna opcja moim zdaniem to pendrive’y

    • Paweł Pomianek pisze:

      Tak, ten wyraz, podobnie jak inne powszechnie używane w polszczyźnie, będzie ulegał zwykłym procesom językowym charakterystycznym dla naszego języka. Oby jak najszybciej takie formy jak pendrivy znalazły się w słownikach 🙂

  2. Christowa pisze:

    „Wyraz pendrive póki co nie został spolszczony. ” – skąd „póki co”, i to bez wydzielenia przecinkmi?
    Wyrażenie „póki co” uznawane jest w WSPP za błąd językowy, którego źródłem jest język rosyjski (пока что). Można je zastąpić wieloma innymi polskimi, mniej kontrowersyjnymi zwrotami, jak: na razie, jak dotąd, jeszcze (nie), teraz, chwilowo, tymczasem i in.
    Ale dziekuję za pomoc przy odmianie pendrive’a. Dla mnie użycie apostrofu przy spolszczeniu wyrazów obcojęzycznych jest sensowne, chociaż nie jest tak jednoznaczne – ostatnio sprawdzałam pisownię SMS i tu zalecano: SMSem, SMSowi itd.
    Pozdrawiam,
    Christowa

    • Tomasz Marek pisze:

      Zauważam, że Polaków wychowanych w na terenach będących niegdyś terenem zaboru rosyjskiego, zapożyczenia z niemieckiego i rosyjskiego mniej rażą niż innych. Co do rusycyzmów, sprawa wydaje się mieć proste uzasadnienie, ale niewrażliwość na germanizmy we wschodniej Polsce dziwi. Żadem Wielkopolanin nie powie „kartofle” (norma w Warszawie), „probier” (w Wielkopolsce szukarek), itp. Może powodem jest opór mas Wielkopolan przeciw wynaradawianiu, który ominął inne zabory?

      • Paweł Pomianek pisze:

        Hmmm… tylko jak tę teorię wpisać w fakt, że ja akurat jestem wychowany na terenach poaustriackich :-). Tak, dziś wiem, że póki co to rusycyzm, traktowany dość surowo przez językoznawców. Pisząc ten artykuł kilka lat temu – przyznać muszę – nie wiedziałem tego. Ale też nie uważam, by takie rzeczy należało po latach cenzurować (co innego oczywiste błędy, literówki itp.).

        Druga uwaga, która jest potrzebna w kwestii tego artykułu, to odnosząca się do narzędnika. Otóż słowniki jako poprawną podają zazwyczaj formę pendrive’em. Mnie, ze względu na swój radykalny brak estetyki, ciężko ona przechodzi przez klawiaturę :-/ Stąd propozycja formy prostszej. Zaznaczyłem to już zresztą przed rokiem w jednym z komentarzy.

    • Paweł Pomianek pisze:

      Zaznaczam, że jeśli chodzi o odmianę wyrazu SMS, podała Pani błędną. Poprawnie SMS-em, SMS-owi lub esemesem, esemesowi. Proszę zajrzeć tutaj.

  3. Pendrive pisze:

    Teraz to jestem lekko zaskoczony, nie wiedziałem, że w odmianach wymagane jest użycie apostrofu 😉

    • Paweł Pomianek pisze:

      No cóż… trudno by to było odmieniać tak bez apostrofu. Dodam, że językoznawcy zalecają formę narzędnika: pendrive’em :-).

  4. Marta Sitko pisze:

    mam pytanie dotyczące angielskiego zwrotu, które znalazłam w pracy nad książką: CHECKPOINTY.

    (…) przekroczyli checkpointy na granicy miejscowości… (…)

    czy to określenie jest zapisane poprawnie?

    • Paweł Pomianek pisze:

      Nie bardzo mam pomysł, jak można by to zapisać inaczej. Dodano po prostu do angielskiego terminu polską końcówkę – jest w porządku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *