Spółki i skrótowce

Kilka dni temu na naszej stronie pan Piotr zadał następujące pytanie:

Mam dylemat czy zapisywać
Lpp SA czy LPP SA jak jest w KRS. Prawda jest taka, że w KRS wszystko jest drukowanymi literami…
A przy spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością jak będzie?
„OSKROBA” Sp. z o.o. jak jest w KRS czy jednak Oskroba sp. z o.o. A może Oskroba Sp. z o.o. Ten ostatni jest dość popularny, ale czy aby nie jest to błąd? Chodzi nam przecież nie o nazwę własną, a o określenie formy prawnej.

Na początek przytoczę to, co o skrótowcach od poszczególnych rodzajów spółek można znaleźć na stronach Poradni Językowej PWN. Na pytania odpowiada dr Jan Grzenia z Uniwersytetu Śląskiego. Najpierw ogólnie o spółkach.

Czy poprawne są skróty: sp. zoo (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), sp. j (spółka jawna), sp. k (spółka komandytowa), sp. p (spółka partnerska)? Moje wątpliwości wzbudzają zastosowane w nich spacje i brak kropek po j, k i p. Jakie są wszystkie możliwe poprawne skróty?

Pańskie wątpliwości są w części uzasadnione, po tych literach w wymienionych skrótach musimy postawić kropki. Odstępy zasadniczo pomijamy po jednoliterowych składnikach skrótów (np. c.o., p.o.), podobnie jak to jest w zapisie skrótów pisanych wersalikami. Ma to jeszcze tę zaletę, że unikniemy przełamania skrótów pomiędzy wiersze. Nie ma jednak reguły, która by to uzasadniała, więc za dopuszczalny należy uznać wariant z odstępem.
A oto możliwe i poprawne skróty od podanych wyrażeń, nie wszystkie jednak spotkałem w praktyce językowej: spółka z o.o. lub sp. z o.o., sp. j., sp. k. lub sp. kom., sp. p.. Można by też zapisać SJ, SK, SP, ale takie skróty, zwłaszcza ostatni, są chyba mało czytelne. Wyraz spółka może też mieć skrót ska lub s-ka, co odpowiednio pomnaża liczbę możliwości.
Uwaga: Kodeks spółek handlowych dopuszcza tylko niektóre z podanych skrótów.

I druga wypowiedź, dotycząca konkretnie spółek z o.o.

Krajowy rejestr sądowy podaje w odpowiedniej rubryce wypisu z rejestru przewidzianej na nazwę podmiotu: KALKOR SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ. Jak poprawnie należy pisać w skrócie nazwę tego przedsiębiorstwa: Kalkor Sp. z O.O. czy Kalkor sp. z o.o.? Zwrot spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest traktowany przez sąd jako część nazwy i moim zdaniem pierwsza forma jest poprawna, ale moi znajomi twierdzą, że poprawna jest druga z podanych wyżej pisowni. Jak jest naprawdę?

W nazwach stosuje się zwykle ten skrót, zapisując wielką literą jedynie jego pierwszą literę, można też cały skrót zapisać małymi literami. Drugi wariant jest – moim zdaniem – najlepszy. Stosowanie skrótu Sp. z O.O. odradzam, bo puryści zaraz zapytają, a czemu nie SzOO, co by było bardziej ortograficznie.

Do tego wypadałoby dodać rzecz następującą: do jednej rzeczy/rzeczywistości można tworzyć różne skrótowce. Ważne by były one proste i czytelne. Tylko niektóre skrótkowce jak: m.in., np., itp. są już tak ogólnie przyjęte, że jakiekolwiek ich zmienianie byłoby błędem i wprowadzałoby w błąd.

Jeśli chodzi o LPP, to na stronie internetowej firma używa skrótu LPP S.A., ale na dole w prawym dolnym rogu również Lpp S.A. Wydaje się, że obydwa skróty można swobodnie zaakceptować (skrót wielkimi literami jest uzasadniony ze względu na fakt, że jest bardzo krótki), chyba że LPP jest skrótem od jakichś konkretnych słów lub – co ostatecznie rozstrzygałoby tutaj sprawę – od nazwisk. Ale ewentualnego rozwinięcia skrótu nigdzie nie mogę znaleźć.

Co do drugiej części pytania, zdecydowanie odradzam używanie cudzysłowu (zachęcam do przeczytania niedawno publikowanego u nas wpisu o nadużywaniu tego znaku interpunkcyjnego). Nie widzę też uzasadnienia dla pisania nazwy firmy Oskroba wersalikami. Chyba że chodzi o to, by bardzo mocno uwypuklić nazwę w tekście. Czyli np. w tekście reklamowym wersaliki będą uzasadnione – wtedy pierwsze co rzuci się czytelnikowi w oczy to właśnie nazwa firmy.

Paweł Pomianek