Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (73)

Przy tworzeniu ciekawostek ponownie skorzystałem z inspiracji książki właściciela eKorekta24.pl Łukasza Mackiewicza, pt. 497 błędów (1, 3, 4), oraz wydanej przez PWN publikacji Uchy, fochy, tarapaty Agaty Hąci (2) (oprac. ciekawostek: Paweł Pomianek).

Katarzyna Dziura / © Językowe Dylematy 2014

1.
Czy wiesz, że…
poprawnie powiemy dopisałem się już na listę, a nie do listy? Podobnie należy mówić w porównaniu z nim, a nie w porównaniu do niego.

2.
Czy wiesz, jak…
odmienić w liczbie mnogiej nazwisko państwa Salisbury [solzbery]? Analogicznie jak nazwisko Kowalskich z wyjątkiem mianownika, w którym użyjemy formy analogicznej do Nowaków: Salisbury’owie [z akcentem na przedostatnią sylabę]. Dalej już normalnie: D (=B, Ms): Salisburych [z akcentem na pierwszą sylabę], C: Salisburym, N: z Salisburymi [z akcentem na przedostatnią sylabę].

3.
Czy wiesz, że…
choć w przypadku, gdy wszystkie składniki podmiotu szeregowego są rodzaju męskożywotnego, orzeczenie ma formę niemęskoosobową (np. pies i kot szły), to w przypadku połączenia rzeczownika niemęskoosobowego z męskożywotnym użyjemy formy… męskoosobowej orzeczenia (np. dziewczynka i pies szli)?

4.
Czy wiesz, że…
przy decyzji o wyborze osoby przy podmiocie szeregowym pierwsza osoba ma przewagę nad drugą, a druga nad trzecią? Chodzi o to, że jeśli przynajmniej jeden podmiot ma formę pierwszej osoby, to orzeczenie będzie mieć formę pierwszoosobową itd. (np. I ja, i Patryk powinniśmy zająć pierwsze miejsce).


4 Replies to “Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (73)”

  1. uważny

    Proszę o źródło (inne niż publikacja Pańskiego kolegi) informacji 1. (do listy vs na listę). NKJP odnotowuje po jednym przykładzie na każdą wersję, a w google reprezentacja wersji „do listy” przeważa pięciokrotnie. Oczywiste jest „wpisanie się na listę”, ale „dopisanie”? W innych użyciach z „dopisaniem” dominuje przyimek „do” (do wykazu, do rachunku, do spisu, do koncepcji, do krucjaty, do kanonu…).
    Oczywiście istnieje „dopisywanie się na liście”, ale w znaczeniu innym, „umieszczenia dopisku na [czyimś] liście”.

    • Paweł Pomianek

      Autor korzysta tutaj z pewnością z Wielkiego słownika poprawnej polszczyzny. Ja dysponuję tylko wcześniejszym Nowym słownikiem poprawnej polszczyzny. I tam pod hasłem lista znajdujemy:

      Wpisać się na listę. Wpisać kogoś na listę. Dopisać się na liście (nie: do listy).

      Łukasz Mackiewicz faktycznie podaje formę na listę (nie na liście). Celowo sprawdziłem, czy ja sam czegoś nie przekręciłem.

        • Paweł Pomianek

          Opinie językowe różnych słowników i opracowań bywają zróżnicowane. Uczciwie podaję źródło. Ciekawostki nie są natomiast miejscem szczegółowych analiz, kto, gdzie i co podaje i w jaki sposób opinie się różnią. Są krótkim zreferowaniem jakiejś reguły lub poglądu zawartego w danym dziele. Co oczywiście jak najbardziej uprawnia do polemik czy krytyk w komentarzach – tak jak tutaj.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz i właściciel serwisu, oraz jego współpracownicy.

Zadaj pytanie

Znajdź nas na Facebooku

Archiwa

Maj 2020
N P W Ś C P S
« Kwi   Cze »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

Nasze nagrania