Zarażony czy zakażony? Sprawdź poprawne nazewnictwo!

Otrzymaliśmy propozycję przedruku artykułu opublikowanego wczoraj na stronie covidportal.org. Z przyjemnością dzielimy się tą treścią z Czytelnikami Językowych Dylematów.

W mediach mówi się zarówno o zarażonych, jak i zakażonych. Jaka jest poprawna terminologia? Czytaj dalej, aby nie popełnić błędu.

by Andrey Rakhmatullin – Photoxpress

Dotkniętych koronawirusem przybywa na całym świecie, i choć poprawność stosowanego słownictwa nie jest w tym momencie kluczowa, postanowiliśmy to dokładnie zweryfikować, by rozwikłać językową zagwozdkę.

Literatura fachowa

Aby sprawdzić poprawne nazewnictwo, najpierw zasięgnęliśmy do terminologii lekarskiej, a dokładniej do słownika zawartego w Przeglądzie Epidemiologicznym.

Tam – zakażenie definiuje się następująco:

Inwazja tkanek organizmu przez czynnik zakaźny nienależnie od tego, czy wywołuje chorobę. W przyjętej w Polsce terminologii zakażenie dotyczy bakterii, wirusów i grzybów, natomiast w przypadku pasożytów używane jest określenie zarażenie.

Zarażeniem natomiast nazywamy:

Inwazję tkanek organizmu przez pasożyta nienależnie od tego, czy wywołuje chorobę.

Zdaniem biotechnolożki

Choć z medycznego punktu widzenia sprawa wydaje się dość klarowna, to komplikują ją doniesienia medialne, jak i naukowe (w tym najnowsze piśmiennictwo naukowe).

W jednym z ostatnich wywiadów sprawę rozjaśniła nieco polska biotechnolożka dr hab. Ewelina Król, która bierze również udział w badaniach nad koronawirusem.

Zarazić możemy się od kogoś, np. drogą kropelkową w przypadku COVID-19, gdy ktoś kichnie lub będzie kaszlał, i to wówczas w naszym organizmie dochodzi do zainfekowania, czyli zakażenia

– mówi Król.

Wygląda zatem na to, że aby doszło do zakażenia, najpierw organizm musi zostać zarażony.

A w świetle definicji PWN…

Jeśli jednak chodzi o definicje przedstawione przez PWN w SJP, to są one jednobrzmiące:

zarazić — «spowodować przedostanie się do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych»

zakazić — «spowodować dostanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu»

Na podstawie powyższych określeń można więc wnioskować, że – jeśli nie chodzi o nazewnictwo fachowe – wyrazy te można stosować wymiennie.

Jeden z językoznawców, prof. Mirosław Bańko, również zajął stanowisko w tej sprawie:

Na przykład mamy „zakażenie bakteryjne” – to potwierdza stanowisko lekarzy. Z drugiej strony mamy słowo „zaraza” w znaczeniu: epidemia. Używane jest głównie w kontekstach historycznych – mieliśmy zarazę dżumy, cholery. Zaraza jest niewątpliwie słowem pochodnym od „zarazić”

– tłumaczy prof. Bańko.

Choć granica między tymi terminami jest bardzo cienka, jedno wiemy na pewno – zarażenie koronawirusem zachodzi drogą kropelkową, natomiast wskutek jego namnażania dochodzi do zakażenia organizmu.

Źródła:

  1. Słownik Języków Obcych PWN
  2. Przegląd Epidemiologiczny
  3. Wypowiedź dr hab. Eweliny Król z Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
  4. Wypowiedź prof. Mirosława Bańko, językoznawcy z Uniwersytetu Warszawskiego

Tekst przekazany przez: HESNA IMS


2 Replies to “Zarażony czy zakażony? Sprawdź poprawne nazewnictwo!”

  1. MaliNaila

    Nie zastanawiałam się, którego słowa powinno się używać, ale to ciekawa kwestia. Mnie „zarazić” bardziej kojarzy się z chorobą: kichaniem, kaszlem, itp. Natomiast „zakazić” przywidzi mi na myśl coś związanego z raną. Do tej pory chyba tak to właśnie dzieliłam – ze względu na sposób dotarcia wirusa, bakterii i innych do organizmu.

  2. uważny

    Zakażony (bądź skażony) może być przedmiot (skalpel, żywność, tkanka), a zarażona istota żywa. Skażenie (zakażenie) się usuwa (przedmiot się czyści, dezynfekuje, dekontaminuje), a zarażoną istotę żywą się leczy (bądź separuje). Reszta to bełkot.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz i właściciel serwisu, oraz jego współpracownicy.

Zadaj pytanie

Znajdź nas na Facebooku

Archiwa

Marzec 2020
N P W Ś C P S
« Lut   Kwi »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Nasze nagrania