Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (88)

Ostatnie w 2021 r. ciekawostki językowe, wzorem poprzednich lat, jeszcze przed świętami Bożego Narodzenia. Pierwsza z nich jest zresztą tematycznie związana ze zbliżającym się czasem.

1.
Czy wiesz, że…

Zdjęcie: Natalia Klocek (Rząsa), dziennikparafialny.pl

wyraz jasełka pochodzi od zapomnianego dziś wyrazu jasła, oznaczającego pierwotnie ‘drabinki zbite z desek służące do zakładania paszy dla bydła’? Wyraz jasła zaczął następnie oznaczać ‘stajnię, oborę dla bydła, żłób’, a jasełka ‘małe jasła, mały żłób’, czyli ‘żłóbek’. Z czasem jasełka nabrały znaczenia religijnego i zaczęły być używane na określenie przedstawienia związanego z Bożym Narodzeniem, którego akcja dzieje się w stajni.

Źródło: https://obcyjezykpolski.pl/jaselka/

2.
Czy wiesz, że…

możemy napisać zarówno wprzód, jak i w przód, ale zapisy mają różne znaczenia? W przód oznacza po prostu ‘do przodu’ (np. przewrót w tył i w przód). Z kolei wyraz wprzód oznacza ‘uprzednio, najpierw’ (np. zanim wyjdziemy, wprzód musimy wszystko uprzątnąć).

3.
Czy wiesz, że…

wtóry oznacza ‘drugi’, a nie ‘kolejny’, jak sądzą niektórzy, błędnie używając tego wyrazu? Słowniki opatrują ten wyraz kwantyfikatorem dawny lub przestarzały.

Źródło: https://sjp.pwn.pl/sjp/wtory;2538379.html

4.
Czy wiesz, że…

narzędnik od rzeczownika wiecheć (oznaczającego kiedyś ‘garść, pęk słomy czy gałęzi’, a dziś po prostu ‘coś sterczącego, poplątanego’) brzmi wiechciem, a nie wiecheciem? Naturalnie forma dopełniacza liczby pojedynczej to wiechcia. Z kolei dopełniacz liczby mnogiej brzmi wiechci (nie: wiechciów).

Źródła: https://sjp.pwn.pl/szukaj/wieche%C4%87.html, NSPP

Wybór i oprac. Paweł Pomianek


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie językowe!

Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Archiwa

grudzień 2021
N P W Ś C P S
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Nasze nagrania