Przynajmniej a bynajmniej. Zasadnicza różnica między znaczeniem wyrazów

Dlaczego zdanie Bynajmniej tak jej się wtedy zdawało jest niepoprawne? Czy przynajmniej i bynajmniej to na pewno synonimy? I w końcu – czy każdy musi mówić poprawnie, czy może tak, jak mu wygodnie?

Dominika / © by JD 2013

Dzisiaj zajmę się jedną z kwestii językowych sprawiających największe problemy, a jednocześnie najbardziej rażących. Błąd, o którym tu mowa, można znaleźć praktycznie wszędzie, a zwłaszcza w Internecie. Chyba każdy z nas natknął się kiedyś na niepoprawne używanie wyrazów przynajmniej i bynajmniej. Najprawdopodobniej ludziom wydaje się, że są to synonimy, ponieważ rzeczywiście brzmią one podobnie. Co więcej, w języku użytkowym utrwalone zostało ich błędne użycie – używanie bynajmniej w miejsce przynajmniej.

Joanna Fiuk na stronie ekorekta24.pl, szukając powodu omawianego błędu, wskazała:

Spotkałam się z opinią, że bynajmniej to górnolotna, elegantsza wersja przynajmniej, po którą sięgają osoby chcące dowartościować się językowo. Bynajmniej bywa postrzegane jako słowo z wyższego rejestru, typowe dla języka osób wykształconych. Kuszący zamiennik!

Jeśli chodzi o definicję, według słownika języka polskiego przynajmniej jest partykułą, która wyznacza możliwy do zaakceptowania przez mówiącego minimalny zakres czegoś. Poza tym może ona też pełnić funkcję komunikującą, że ilość lub miara czegoś jest nie mniejsza od wymienionej i że może być większa. Bynajmniej jest natomiast partykułą, która wzmacnia przeczenie zawarte w naszej wypowiedzi. Może być też wykrzyknikiem w postaci przeczącej odpowiedzi na zadane pytanie.

Możemy więc powiedzieć: Przynajmniej wtedy tak myślałam. A jeśli chcemy użyć słowa bynajmniej, przykładowe zdanie mogłoby brzmieć tak: Bynajmniej nie chciałam Cię urazić. Byle nie odwrotnie, bo nasz rozmówca automatycznie pomyśli, że brak nam elementarnej wiedzy, a chyba tego byśmy nie chcieli. I wreszcie – gdybyśmy powiedzieli: Bynajmniej tak jej się wtedy zdawało, byłoby to po prostu zaprzeczeniem, a nie taka była intencja.

Poniższy dialog obrazuje jedną z możliwości poprawnego użycia tych wyrażeń. Różnica pomiędzy zdaniem wskazanym tutaj, a tym z lidu, polega na tym, że tu zastosujemy przecinek, zmienia się również znaczenie zdania.

– Czyli wtedy kłamała?

– Bynajmniej, tak jej się wtedy zdawało. Przynajmniej tak wynika z mojej wiedzy.

Warto dodać, że współcześnie informacje na ten temat są naprawdę łatwo dostępne. Oczywiście nie każdy musi posługiwać się idealną polszczyzną, ale warto ograniczyć używanie słów, których znaczenia nie jesteśmy pewni. Mając chwilę wolnego czasu, możemy przeznaczyć go na zdobycie nowej wiedzy lub upewnienie się, czy poprawnie używamy konkretnych wyrażeń.

– Natalia Kiełb

Źródła:

https://sjp.pwn.pl/sjp/przynajmniej;2512323.html

https://sjp.pwn.pl/slowniki/bynajmniej.html

https://www.ekorekta24.pl/bynajmniej-a-przynajmniej/


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz serwisu i właściciel firmy Językowe Dylematy, od kilkunastu lat zajmujący się redakcją i korektą tekstów oraz poradnictwem językowym, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie

Archiwa

Maj 2021
N P W Ś C P S
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Nasze nagrania