Baza informacji prawie gotowa, więc możemy teraz zająć się konkretami i rozstrzygać poszczególne językowe dylematy, na jakie natrafiamy w codziennym życiu. Sądzę, że pytanie postawione w tytule zadaje sobie wiele osób.
Przyznam, że i ja miałem z tym problem. Po sprawdzeniu w źródłach okazało się, że… obie formy są poprawne, tyle że nie zawsze. Owe wyrażenia przyimkowe mają bowiem różne zastosowanie.
- Wyrażenia „przy pomocy” używamy w odniesieniu do osób (przy pomocy kogoś).
- Wyrażenia „za pomocą” używamy w odniesieniu do przedmiotów lub pojęć (za pomocą czegoś).
Czyli powiemy:
Bartosz przy pomocy Kamila wywiercił dziurę w ścianie.
Ale:
Bartosz za pomocą wiertarki wywiercił dziurę w ścianie.
Sprawa jest godna zauważenia zwłaszcza dla tych, którzy piszą teksty prozatorskie. Robiąc korektę książek, często spotykam się z tego typu błędami. Ale także w tekstach naukowych używa się przecież tych wyrażeń. Zwłaszcza w części dotyczącej metodologii piszemy o narzędziach badawczych za pomocą (no właśnie, a nie „przy pomocy”) których omówimy problem.
Witam!
Jestem studentką trzeciego roku lingwistyki stosowanej. Chciałam podziękować za zamieszczenie na stronie napisanego w bardzo przystępnej formie wyjaśnienia. Było mi ono bardzo pomocne w tłumaczeniu. Chciałam tylko poprosić o dodanie bardziej szczegółowej informacji o źródle, z jakiego Pan korzystał. Nie mam wątpliwości co do tego, że było ono wiarygodne, jednak przy odwoływaniu się do jakichś zasad na zajęciach zawsze musimy podawać źródła książkowe.
Z góry dziękuję,
A.K.
Akurat co do tego wpisu, to nie było źródeł książkowych. W dzisiejszych czasach, gdy na stronach PWN są równie kompetentne słowniki, jak te w formach papierowych, zwyczaj konieczności korzystania akurat ze źródeł książkowych jest dość zaskakujący. Ale cóż może Pani na to poradzić. Kopiuję poniżej to, co napisano w PWN-owskim Nowym słowniku poprawnej polszczyzny. Ja dysponuję tylko wersją elektroniczną, ale to samo wydano w papierze. Tutaj może sobie Pani wejść i spisać źródło.
Przy pomocy kogoś a. z czyjąś pomocą ‘ mając kogoś za pomocnika’: Udało mi się wygrać sprawę przy pomocy radcy prawnego. Z pomocą przyjaciół wybudował dom. Za pomocą (nie: przy pomocy) czegoś ‘ posługując się czymś, używając czegoś’ (w tym wypadku często lepiej używać narzędnika): Dokręcił śrubę za pomocą (nie: przy pomocy) klucza, lepiej: dokręcił śrubę kluczem. Usunęła plamy za pomocą (nie: przy pomocy) rozpuszczalnika, lepiej: usunęła plamy rozpuszczalnikiem. Za pomocą (nie: przy pomocy) słów, lepiej: słowami, można wiele wyrazić.
Dziękuję za błyskawiczną odpowiedź!
A.K.