Dialogi. Czasownik po półpauzie – kiedy wielką, kiedy małą literą

Pani Magdalena Rerget Wójcik zadała pod wpisem Tomasza Powyszyńskiego Jak pisać dialogi? Praktyczne porady następujące pytanie:

Ja mam problem z pewnym dialogiem. Robię korektę do pewnego fanfick’a i nie jestem pewna paru dialogów.

„– Ale jak? Tak? – Wypuściłam strumień gorącego powietrza w stronę karku chłopaka.”

Teoretycznie treść po myślniku odnosi się do czynności, którą bohaterka wykonuje (punkt 4.), ale także częściowo do jej wypowiedzi (więc podchodzi pod punkt 3.). Wcześniej bowiem dany chłopak prosił ją, by w ten sposób nie robiła.

Mam też problem z takimi określeniami, jak: uśmiechnęła się, wyciągnął ku niej rękę, wzdrygnąłem się; występującymi po słowach któregoś z bohaterów. Ogólnie chodzi o czasowniki określające czynność bohatera, niekoniecznie oznaczającą mówienie.

Czy mogłabym liczyć na jakąś podpowiedź? Byłabym wdzięczna za szersze opisanie punku czwartego, gdyż większość wypowiedzi zamyka się w sposób podobny do podanego w cytacie, a mimo, iż nie jest to profesjonalny tekst i tylko na użytek forumowej społeczności, to wolałabym, żeby był on poprawy, ponieważ nie lubię zaśmiecania internetu tekstami pełnymi błędów technicznych.

A oto i odpowiedź Tomasza Powyszyńskiego:

Pani Magdaleno,

jeżeli chodzi o fragment:

– Ale jak? Tak? – Wypuściłam strumień gorącego powietrza w stronę karku chłopaka.

to ja bym go zapisał właśnie w taki sposób, jak jest zapisany. Proszę zwrócić uwagę, że gdybyśmy próbowali sobie wyobrazić tę scenę, to raczej niemożliwe jest jednoczesne powiedzenie „Tak?” i dmuchnięcie na czyjś kark. Wydaje się więc, że najpierw bohaterka powiedziała, a potem „wypuściła powietrze”.

Pisze też Pani o innych zwrotach. Na pewno jest tak, jak zostało napisane we wpisie: czasowniki oznaczające mówienie i odnoszące się do wypowiedzi piszemy małą literą. Problem pojawia się wtedy, gdy czasownik nie oznacza mówienia, ale w jakiś sposób informuje o tym, jak te słowa zostały wypowiedziane. „Uśmiechnął się” jest dla mnie takim klasycznym tego przykładem – można coś powiedzieć, jednocześnie się uśmiechając. Z doświadczenia wiem, że pisarze czasem tego zwrotu w dialogach używają. I to można zapisać małą literą.

Profesor Wolański zresztą na ten temat napisał w swojej poradzie: „Małą literą po myślniku rozpoczynamy tylko narrację zawierającą czasowniki oznaczające mówienie (ewentualnie mówienie połączone np. ze śmiechem bądź płaczem)”.

Na tej podstawie można także uznać, że „wzdrygnął się” zapisane małą literą po myślniku będzie poprawne.


6 odpowiedzi do „Dialogi. Czasownik po półpauzie – kiedy wielką, kiedy małą literą”

  1. Diana

    Moje pytanie dotyczy poprawności zastosowania wielkiej litery po myślniku w zdaniu poniżej?:
    ,,Moskitiera do łóżka przeciwko owadom – Baldachim na łóżko małżeńskie i jednoosobowe – ze specjalną torbą podróżniczą – 125 cm x 250 cm.”
    Sądzę, że poprawna byłaby mała litera.

    • Paweł Pomianek

      Tak, mała litera na pewno. Ale w ogóle dyskusyjne te półpauzy. Wstawione w dość dowolnych miejscach. Tekst wygląda trochę jak szyfr: Moskitiera stop Baldachim stop ze specjalną torbą 😉

  2. Daniel

    Witajcie, potrzebuję porady… Zleciłem taką oto sentencje na nagrobek :”Kiedy Odeszłaś, część mnie odeszła wraz z Tobą”. Nie zwróciłem uwagi na błąd pisania odeszłaś z wielkiej litery. Czy rzeczywiście jest to błąd? Miałem na myśli konkretną osobę tj. Mamę, ale jakoś w tym zdaniu mi nie pasował ten wyraz.

    • Paweł Pomianek

      Niestety, to faktycznie błąd. Czasownik nie może być synonimem osoby i zastąpić rzeczownika. Mama nie nazywała się przecież Odeszłaś – wielka litera mogłaby to sugerować. Traktując rzecz nieco inaczej, wielka litera w tej sentencji sugeruje, że owo odejście było wielką chwilą, najważniejszą. Nie wiem, czy taka była Pańska intencja 🙁

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie językowe!

Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Polub nas!

Najnowsze komentarze

  1. Dzień dobry, zastanawiam się nad odmianą niektórych nazwisk obcych. Czy to możliwe, że w pisowni są odmienne, a w wymowie…

  2. To bardzo ciekawe pytanie, bo dotyczy wyrazu gwarowego o wschodniosłowiańskim rodowodzie, którego zapis nie został skodyfikowany w polszczyźnie ogólnej. Niestety…

  3. Która forma jest poprawna: hadziajstwo, haziajstwo czy chadziajstwo, chaziajstwo. Dodam, że jest to wyrażenie gwarowe z Wołynia oznaczające gospodarstwo. Dziękuję…

  4. Odnoszę się do pozostałych, zaległych kwestii. Przepraszam, że tak późno. Ad 1 Działaj odruchowo(,) jak na treningach. (niby w porównaniu…

  5. Ze względów czasowych pozwolę sobie dziś odpowiedzieć na pytania, które są oczywiste, a te, które wymagają nieco szerszej refleksji i…

  6. Nurtuje mnie jeszcze kilka kwestii, na które jednoznacznej odpowiedzi nie mogę nigdzie znaleźć. Problem w tym, że jest ich tyle…

  7. Dziękuję za wyjaśnienia. Tak, widzę te niuanse. Temat imiesłowów przymiotnikowych wałkuję (bo muszę) nie od dziś, bo to koszmar, i…

  8. „Po równoważnikach zdań”. Faktycznie. Pan o tym pisał, a ja zignorowałem to niefrasobliwie, pisząc swoją odpowiedź. Głównie dlatego, że Pan…

  9. Często kopiuję i wklejam sobie wygooglowane zalecenia, które pojawiają się przy omawianiu różnych wątpliwości, i jedną z nich jest ta…

  10. Podobno niestawianie przecinków po równoważnikach zdania opartych na imiesłowie przymiotnikowym to spore uchybienie. Hmm… a kto jest autorem tego ekstrawaganckiego…

  11. POPRAWKA: Mam spore wątpliwości, czy w zdaniach 3, 4 i 5 przecinek jest konieczny (a nie w 1, 2 i…

  12. Dziękując za odpowiedź na pytanie dot. zmęczonych oczu, bardzo Pana proszę o wyjaśnienie kwestii, która nie daje mi spokoju. Chodzi…

  13. Podstawową wersją jest ta bez przecinka. Zza okularów patrzyła na mnie para inteligentnych, choć zmęczonych oczu. Drugi przecinek moglibyśmy dostawić,…

Archiwa

lipiec 2013
N P W Ś C P S
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

Nasze nagrania