Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (72)

Przy tworzeniu ciekawostek ponownie skorzystałem z inspiracji książki właściciela eKorekta24.pl Łukasza Mackiewicza, pt. 497 błędów (2, 3), oraz wydanej przez PWN publikacji Uchy, fochy, tarapaty Agaty Hąci (1, 4, 5) (oprac. ciekawostek: Paweł Pomianek).

Junak Słocina Rzeszów – znak
Słowo junak pochodzi od dawnej formy junъ, która oznacza ‘młody, w pełni sił’.

1.
Czy wiesz, że…

choć słowniki notują formy: czwarci, piąci, szóści, siódmi, dziewiąci, dziesiąci, jedenaści, dwunaści itd., to generalnie nie notują formy óśmi? Prof. Bańko w poradni językowej PWN sugeruje zresztą, że jeśli już, to nie powinno być óśmi, tylko raczej… ósmi.

2.
Czy wiesz, że…

gdy używamy formy poproszę chleba, wyrażamy prośbę o kromkę, a gdy mówimy poproszę chleb, chodzi nam o cały bochenek (np. w sklepie).

3.
Czy wiesz, że…

mówimy o plamie oraz skazie na honorze, ale o obrazie honoru (nie na honorze) oraz ujmie dla czyjegoś honoru?

4.
Czy wiesz, że…

słowo junak pochodzi od dawnej formy junъ, która oznacza ‘młody, w pełni sił’? Należy do tej samej szerokiej rodziny wyrazów, co np. junior czy juwenalia.
Ciekawostka z dedykacją dla społeczności działającej już przeszło 70 lat drużyny piłkarskiej z mojego osiedla: Junak Słocina-Rzeszów, w której od ostatniej jesieni w najmłodszej grupie gra również mój Syn.

5.
Czy wiesz, że…
fakt, iż w wielu wyrazach mamy litery ą i ę, nie oznacza, że wszędzie powinno być je słychać? Dr Hącia stwierdza: „Powiedziałabym raczej: we współczesnej polszczyźnie powinno się je słyszeć raczej rzadziej niż częściej. Bo po polsku w wielu wypadkach – i wbrew obiegowej opinii – naprawdę nie mówimy tak, jak piszemy”.


2 odpowiedzi do „Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (72)”

  1. xpil

    Ciekawostki jak zwykle ciekawe, ale poza nimi ostatnio tu raczej cicho. Jako stały czytelnik domagam się zwiększenia częstotliwości wpisów! 😉

    (I tradycyjnie już pozdrawiam zza blogowej miedzy).

    • Paweł Pomianek

      Noooo, od lutego już trzeci miesiąc udaje się i tak po minimum dwa wpisy w miesiącu (w marcu nawet trzy) 😉 Po słabszym grudniu i styczniu to i tak postęp. Lista kilku tematów jest przygotowana, gorzej z czasem na realizację, bo bieżącej pracy dużo.
      Tak czy siak odwiedzalność strony generuje kilka wpisów z lat 2011–2013, które są stale wyszukiwane w Google’u. Niestety na bieżące teksty nie ma aż tylu chętnych, jak by się wydawało. Tym bardziej cenię sobie Pana stałą obecność i dziękuję za miłe słowa i chęć częstszego czytania. Pozdrawiam!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie językowe!

Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Polub nas!

Najnowsze komentarze

  1. Odnoszę się do pozostałych, zaległych kwestii. Przepraszam, że tak późno. Ad 1 Działaj odruchowo(,) jak na treningach. (niby w porównaniu…

  2. Ze względów czasowych pozwolę sobie dziś odpowiedzieć na pytania, które są oczywiste, a te, które wymagają nieco szerszej refleksji i…

  3. Nurtuje mnie jeszcze kilka kwestii, na które jednoznacznej odpowiedzi nie mogę nigdzie znaleźć. Problem w tym, że jest ich tyle…

  4. Dziękuję za wyjaśnienia. Tak, widzę te niuanse. Temat imiesłowów przymiotnikowych wałkuję (bo muszę) nie od dziś, bo to koszmar, i…

  5. „Po równoważnikach zdań”. Faktycznie. Pan o tym pisał, a ja zignorowałem to niefrasobliwie, pisząc swoją odpowiedź. Głównie dlatego, że Pan…

  6. Często kopiuję i wklejam sobie wygooglowane zalecenia, które pojawiają się przy omawianiu różnych wątpliwości, i jedną z nich jest ta…

  7. Podobno niestawianie przecinków po równoważnikach zdania opartych na imiesłowie przymiotnikowym to spore uchybienie. Hmm… a kto jest autorem tego ekstrawaganckiego…

  8. POPRAWKA: Mam spore wątpliwości, czy w zdaniach 3, 4 i 5 przecinek jest konieczny (a nie w 1, 2 i…

  9. Dziękując za odpowiedź na pytanie dot. zmęczonych oczu, bardzo Pana proszę o wyjaśnienie kwestii, która nie daje mi spokoju. Chodzi…

  10. Podstawową wersją jest ta bez przecinka. Zza okularów patrzyła na mnie para inteligentnych, choć zmęczonych oczu. Drugi przecinek moglibyśmy dostawić,…

  11. Witam, proszę o radę, czy postawić przecinek po słowie zmęczonych? Zza okularów patrzyła na mnie para inteligentnych, choć zmęczonych oczu.…

Archiwa

kwiecień 2020
N P W Ś C P S
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

Nasze nagrania