
Niedawno otrzymaliśmy od Czytelniczki następujące pytanie:
Szanowni Państwo,
czy powinien być wstawiony przecinek po wyrazie „kunszt” w następującym fragm. zdania:
Mamy nadzieję, że i tym razem docenią Państwo ich cierpliwość i kunszt i oczywiście mistrzostwo Natury, która w nieintuicyjny sposób znajduje wyjście…
Wg mnie nie, bo to drugie „i” nie jest powtórzonym „i” występującym wcześniej, bo pierwsze pełni funkcję łącznika pomiędzy cierpliwością i kunsztem. A jakie jest Państwa zdanie?
Pozdrawiam serdecznie

Szanowna Pani,
przyznam, że to bardzo ciekawe pytanie, sytuacja bowiem nie wydaje się całkowicie jednoznaczna i wiele zależy od interpretacji. Moja jednak – jest zgoła odmienna od zaprezentowanej przez Panią. Tzn. ja bym wstawił przed tym „i” przecinek, ponieważ widzę trzy rzeczy, które trzeba docenić: 1) cierpliwość, 2) kunszt, 3) mistrzostwo Natury. Przy tej interpretacji „i” przed „oczywiście” wystąpi dokładnie w tej samej funkcji, co „i przed „kunszt” i będziemy mieli do czynienia z polisydetyzmem – przecinek zatem postawimy.
Możliwa jest jednak i taka interpretacja, jaką Pani zaproponowała, tzn. że mamy tutaj do czynienia z dwiema rzeczywistościami: 1) cierpliwość i kunszt, 2) mistrzostwo Natury. I wówczas przecinka przed „i oczywiście” naturalnie nie postawimy.
To kwestia decyzji, czy chodzi o dwie rzeczywistości, czy o trzy. Koniec końców rzecz o tyle przyjemna, że niezależnie od tego, czy Pani ten przecinek postawi, czy nie – obroni się Pani w argumentacji przeciw krytykom. Bo to tak naprawdę kwestia intencji i woli autorskiej (zależna od tego, co chce się powiedzieć).
Z wyrazami szacunku
– Paweł Pomianek
Witam,
czy w zdaniu „W skołatanych uszach bez ustanku słyszę koszmarny furkot i łopot i nikłe ujadanie z oddali jakby olbrzymiego ogara” nie występuje trochę podobna sytuacja, jeśli chodzi o ewentualny przecinek przed drugim „i”? W utworze tym furkot i łopot występują kilkukrotnie, niczym mantra, stanowiąc niejako całość, jedność w porównaniu z innymi elementami. Tym bardziej że „koszmarny” dotyczy obu tych elementów, nie jednego.
Pozdrawiam
Dzień dobry. Tak, myślę, że jak najbardziej słusznie zwraca Pan uwagę, że taka interpretacja również jest możliwa. Można to zinterpretować tak, jakby było napisane: słyszę koszmarny furkot i łopot oraz nikłe ujadanie z oddali. Może właśnie zmiana spójnika na oraz byłaby tu rozwiązaniem pozwalającym mieć pewność, że to nie autor z redaktorem zapomnieli postawić przecinek, tylko tekst należy tak właśnie zinterpretować.