Skąd wzięło się określenie stłuc kogoś na kwaśne jabłko

Dlaczego możemy stłuc kogoś akurat na kwaśne jabłko, a nie na inne? I co dokładnie oznacza ten frazeologizm?

Podstawowe znaczenie jest niekontrowersyjne. To, że ktoś stłukł lub sprał kogoś na kwaśne jabłko, oznacza po prostu – jak definiuje Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN – że ‘ktoś zbił kogoś bardzo mocno’.

Ale dlaczego akurat na jabłko kwaśne?

By wyjaśnić, jak rozumiano w polszczyźnie kwaśne jabłko dr Agata Hącia w książce Ucha, fochy, tarapaty odwołuje się do wydanego na początku XIX wieku słownika Lindego, w którym czytamy:

Iabłka polne (…) wyśmienite są do kwaszenia kapusty. Iabłko leśne kwaśne. Słucze mię na iabłko leśne (na miazgę). Wiem ia, gdzie Waści za to uszyię bóty i zaproszę na kwaśne iabłka. (=poczęstuję cię czemsiś niesmacznem).

Kwaśne jabłka były jabłkami dzikimi, mniej słodkimi i mniej smacznymi niż hodowane w sadach; podatnymi na obtłuczenia, zaniedbanymi. Spranie kogoś na kwaśne jabłko oznaczać więc może po prostu, że ten ktoś zbity będzie miał sińce jak opadłe z drzewa, niezebrane jabłko polne, czyli właśnie kwaśne. Albo – jak sugeruje Linde – że zostanie z niego miazga.

– Paweł Pomianek

Źródła:
Agata Hącia, Ucha, fochy, tarapaty, Warszawa (PWN) 2019, s. 269–270.
WSPP: https://wsjp.pl/index.php?id_hasla=22950

Zdjęcie: Photoxpress; przeróbka własna.


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie językowe!

Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Archiwa

grudzień 2020
N P W Ś C P S
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Nasze nagrania