Konwencje zapisu liczb

W różnych typach publikacji stosuje się różnorodne konwencje zapisu liczb – zapis słowny, słowno-cyfrowy i cyfrowy. Poniżej kilkanaście wybranych zasad z Jak pisać i redagować Ewy Wolańskiej, Adama Wolańskiego i współautorów (s. 68nn), które wydają się szczególnie przydatne na co dzień.

W tekstach poetyckich wszystkie liczby zapisuje się słownie.

W tekstach beletrystycznych zaleca się stosować zapis słowny wszystkich liczb odnoszących się do istot żywych i przedmiotów, odległości w czasie i przestrzeni, czasu trwania itp. (np. Na ławce siedziało osiem osób. Przebycie drogi zajęło mu dwie godziny i czterdzieści pięć minut).

Słownie zapisujemy także liczebniki porządkowe i ułamkowe (np. Wspiął się na dziewiąte piętro).

Zapis cyfrowy w tekstach beletrystycznych otrzymują:

a) data dzienna i rok (Tego dnia był 24 sierpnia 2020 roku);

b) godzina z minutami (Ruszyli o 21.20);

c) liczby zawarte w nazwach własnych (mondeo 2.0 TDCI);

d) numery ulic, domów, lokali itp. (Mieszkał przy Grunwaldzkiej 4);

e) liczby występujące w treści cytowanych dokumentów, jak np. listy czy wizytówki.

W tego typu tekstach nie należy stosować wyrazów złożonych z liczebnika zapisanego cyframi i rzeczownika lub przymiotnika. Piszemy: pięćdziesięciolecie, a nie *50-lecie.

W tekstach niebeletrystycznych stosowane są zasadniczo trzy podstawowe sposoby zapisu liczb:

a) zapis cyfrowy wszystkich liczb;

b) zapis słowny liczb od 0 do 9 połączony z zapisem cyfrowym liczb od 10 wzwyż;

c) zapis słowny liczb od 0 do 99 połączony z zapisem cyfrowym liczb od 100 wzwyż.

W tego typu tekstach zapis cyfrowy otrzymują zawsze liczby występujące w sąsiedztwie oznaczeń, skrótów, skrótowców, symboli i znaków specjalnych (np. 3 m2, 1,7 km kw., 70 PLN, 3000 € etc.).

W przypadku liczb o większej wartości (od tysiąca wzwyż) zazwyczaj łączy się zapis cyfrowy i słowny (3,2 tys. osób; 80,5 tys. samochodów).

W tekstach niebeletrystycznych dopuszcza się używanie wyrazów złożonych z liczebnika zapisanego cyframi i rzeczownika lub przymiotnika (13-centymetrowy, 40-stopniowy, 87-minutowy, 50-lecie).

Liczebniki porządkowe w historycznych i współczesnych nazwach instytucji i ich jednostek organizacyjnych można zapisywać za pomocą cyfr rzymskich lub arabskich (np. I Armia Wojska Polskiego lub 1. Armia Wojska Polskiego).

Zdanie nie powinno zaczynać się liczbą, dlatego trzeba albo wybrać zapis słowny, albo przeredagować zdanie, zmieniając szyk. Zapiszemy więc: Osiemset trzydzieścioro dwoje uczniów uczęszczało do szkoły lub krócej Do szkoły uczęszczało 832 uczniów.

– wybrał: Paweł Pomianek

Źródło:

Ewa Wolańska, Adam Wolański, Monika Zaśko-Zielińska, Anna Majewska-Tworek, Tomasz Piekot, Jak pisać i redagować. Poradnik redaktora. Wzory tekstów użytkowych, oprac. red. Aleksandra Kubiak-Sokół, Warszawa (PWN) 2009, s. 68–71.


12 odpowiedzi do „Konwencje zapisu liczb”

  1. Magdalena

    Dzień dobry,
    to ja mam pytanie o zapis liczb w dialogach – czy w tekście reportażowym (niebeletrystycznym) również należy trzymać się zasady, że wszystkie liczby występujące w wypowiedzi (czy też dialogu) należy zapisać słownie, czy może przyjętej zasady, że np 0-9 – słownie, a resztę liczbowo?

    • Paweł Pomianek

      Myślę, że jeśli jest to tekst o charakterze dziennikarskim, należy po prostu konsekwentnie stosować reguły obowiązujące w tekstach niebeletrystycznych, czyli, jak wskazano w artykule:

      W tekstach niebeletrystycznych stosowane są zasadniczo trzy podstawowe sposoby zapisu liczb:
      a) zapis cyfrowy wszystkich liczb;
      b) zapis słowny liczb od 0 do 9 połączony z zapisem cyfrowym liczb od 10 wzwyż;
      c) zapis słowny liczb od 0 do 99 połączony z zapisem cyfrowym liczb od 100 wzwyż.

      Sądzę, że fakt, iż chodzi o fragmenty dialogowane – niczego tutaj nie zmienia.

  2. Remik

    Witam. Czyli rozumiem, że w dialogu powinno to wyglądać np. tak:
    -I co teraz?
    -Lecimy na planetę B dwadzieścia siedem.

    A w narracji tak:
    Planeta B dwadzieścia siedem była piękną planetą…
    Czy się mylę?

    • Paweł Pomianek

      Moim zdaniem to jednak kwestia wyboru autora i redaktora. Wersje B 27 lub B27 także powinny być do zaakceptowania. Proszę pamiętać, że podane ogólne reguły nie uwzględniają każdego typu powieści.

      • Remik

        Wydaje mi się, że lepiej zapisać B 27 czy B27 niż słownie. Przykładowo w moim wypadku dość komicznie wyglądałoby „System UTS jeden dwa dwa cztery – pięć osiem” lub „System UTS tysiąc dwieście dwadzieścia cztery – pięćdziesiąt osiem”
        Więc jeśli to kwestia autora i redaktora, to osobiście skłaniałbym się do zapisu B27/B 27 i UTS 1224-58
        Dziękuję za pomoc.

  3. Żaneta

    Dzień dobry, to ja jednak jeszcze raz napiszę… 😉

    W tekście artykułu przyjęłam zapis liczebników od 0 do 10 słownie (tekst niebeletrystyczny). Mam pytanie, czy będzie się on także odnosił do czasu (a nie sztuk, egzemplarzy)? Na przykład:

    Minęło 37 dni… (czy trzydzieści siedem?)
    Zajął się tym dwa lata temu…
    Od 11 miesięcy… (czy jedenastu?)
    Po trzech dniach prób…

    Czy może zapis czasu rządzi się własnymi prawami i zawsze powinien być zapisywany słownie…? Jako oddzielna kategoria? Czy te przykłady to po prostu kolejne zapisy liczb, czyli przyjmując zapis 1-10 cyframi, to: „dwa lata”, ale już: „11 lat”?

    • Paweł Pomianek

      Rozumiem, że mamy do czynienia z tekstem niebeletrystycznym. Raz jeszcze zachęcam do zerknięcia do tekstu – on naprawdę rozwiewa wątpliwości. Zwracam tylko uwagę, że konwencja dotyczy zapisu liczb od 0 do 9, a nie do 10. Zapisy czasu nie zostały przez Wolańskich wymienione wśród wyjątków, co oznacza, że wyjątkiem nie są.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie językowe!

Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Archiwa

sierpień 2020
N P W Ś C P S
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Nasze nagrania