Człon, którego się w zdaniu domyślamy

A Ty domyślasz się już ukrytego w zdaniu wyrazu?

Pan Jan napisał do nas następującego maila:

Kłaniam się,

W Poradniku interpunkcyjnym Edwarda Polańskiego (wydanie I, luty 2010) wyczytałem informację, którą trudno mi zrozumieć i wyjaśnić. Proszę o pomoc.

W 2. (rozdziale) PRZECINEK W ZDANIACH BEZ UŻYCIA SPÓJNIKA w (punkcie) 2.1.2 W zdaniu pojedyńczym lub jego równoważniku (str. 67) autor pisze: W takich wypowiedzeniach przecinkami oddzielamy jednorodne części zdania: i podaje kolejne punkty.

punkt c5) (str.70) przydawkę opartą na imiesłowie przymiotnikowym, określającą człon, którego się w zdaniu domyślamy, np.:

Wstał o szóstej rano, zdecydowany cały dzień pracować w ogródku,
Przerażeni, szybko wycofali się z jaskini i wzięli nogi za pas,
Ekspedient nie obsłużył klienta, pochłonięty rozmową przez telefon.

Pytanie: Jak rozumieć określenie człon, którego się w zdaniu domyślamy? Co oznacza to określenie? Jak inaczej można to wyrazić, określić?

Pozdrawiam z nadzieją na wyjaśnienie

Jan

Szanowny Panie,

może najłatwiej będzie, gdy dopiszę w podanych zdaniach słowa, których się domyślamy. Zauważy Pan, że są to albo czasowniki, albo imiesłowy przysłówkowe – każdy z nich tworzy zdanie lub równoważnik zdania, które z zasady wydzielamy zawsze przecinkami.

Wstał o szóstej rano, BYŁ zdecydowany cały dzień pracować w ogródku.
BĘDĄC przerażeni, szybko wycofali się z jaskini i wzięli nogi za pas,
Ekspedient nie obsłużył klienta, BĘDĄC/GDYŻ BYŁ pochłonięty rozmową przez telefon.

Oczywiście te zdania lepiej brzmią bez tych wyrazów dopisanych na nasze potrzeby, ale to właśnie ich domyślna obecność sprawia, że fragment oddzielamy przecinkami.

Proszę zauważyć, że taka „cicha” – bo niewidoczna – obecność czasownika w zdaniu nie jest wcale taka rzadka. Ot, weźmy chociażby takie trochę innego typu zdanie:
Myślę o tym dzisiaj, podobnie jak ty – wczorajszego wieczora.
Stawiamy tutaj półpauzę, by zaznaczyć elipsę, opuszczenie wyrazu (czy nawet wyrazów), który jednak w domyśle koniecznie musi się w tym miejscu pojawić:
Myślę o tym dzisiaj, podobnie jak ty myślałaś o tym wczorajszego wieczora.

Paweł Pomianek


2 odpowiedzi do „Człon, którego się w zdaniu domyślamy”

  1. Marcel Q.

    Prostota jest szczytem zaawansowania! Ostatnio zastanawiałem się, które witryny częściej odwiedzam: Poradnię Językową czy Językowe Dylematy. Odpowiedź pozostawię w domyśle, dziękując za wszystkie wpisy. 🙂

    • Paweł Pomianek

      Bardzo Panu dziękuję! To ogromnie miłe przeczytać coś takiego w niedzielne popołudnie. Zresztą każdego innego dnia również :-).

      Pozdrawiam Pana!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie językowe!

Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Polub nas!

Najnowsze komentarze

  1. No właśnie, tylko kwestia, na ile jest to wymóg formalny, a na ile preferencja językowa. Tego przykładu z "...lat temu"…

  2. Polecam powyższy artykuł, w którym wyraz około został omówiony dość kompletnie. Z tym że Pani tematu dotyczy trzeci problem. Proszę…

  3. Bardzo dziękuję! Otrzymałam też od pewnej osoby - korektora, którego wiedza jest dość spora i ją cenią - odpowiedź, że…

  4. Myślę, że to jest konstrukcja, którą polszczyzna też lubi, i można jej spokojnie używać, nie traktując jako czegoś w rodzaju…

  5. Dzień dobry, tłumaczę teksty marketingowe z języka niemieckiego i często spotykam konstrukcję zdania jak w przykładzie poniżej. Chodzi mi o…

  6. Zdecydowanie około trzy lata temu. Może przez zmęczenie redaktorka coś takiego zostawiła? Czasem przegapiamy oczywistości.

  7. Dzień dobry! Przejrzałam wszystko, co tylko mogłam - internet i książki - i nie znalazłam przykładu, gdzie łączymy "około" z…

  8. To jest oczywiście poprawne. Przyznam szczerze, że musiałem z całą pewnością przeczytać coś innego, niż Pan napisał. Tak właśnie należy…

  9. Super! Dziękuję za odpowiedź. Skoro jednak forma dotycząca ludzi, którą wskazałem, jest niepoprawna, to jak powinienem to napisać? „To ważna…

  10. Dzień dobry. Oczywiście poprawne jest zdanie 2., które i Pan wskazał jako poprawne: To ważna różnica względem wcześniejszych sytuacji, o…

  11. Dzień dobry, chciałbym prosić o analizę poprawności zdania: „To ważna różnica względem wcześniejszych sytuacji, o których się spieraliśmy.” Interesuje mnie,…

  12. Wszystko jest poprawne poza miejscownikiem właśnie. Przy takich formach po prostu spolszczamy i piszemy tak, jak słyszymy, czyli: Horasie. Analogicznie…

  13. Dzień dobry, zastanawiam się nad odmianą imienia Horace, zwłaszcza miejscownik budzi moje wątpliwości. Czy poniższa odmiana jest prawidłowa? M. Horace…

Archiwa

grudzień 2013
N P W Ś C P S
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Nasze nagrania