Co tutaj pożera czas? Czy konstrukcja jest jednoznaczna?

Wczoraj otrzymałem maila z prośbą o rozstrzygnięcie językowego dylematu. Poniżej publikuję zarówno pytanie internautki, jak i odpowiedź przygotowaną wspólnie z Tomaszem Powyszyńskim.

Witam!
W związku z moim językowym dylematem natrafiłam w internecie na Pana blog. Bardzo proszę o odpowiedź na pytanie, czy wyrażenie „Utwór z czołówki serialu, który ostatnio skutecznie pożera mój czas” jest poprawne. Miałam na myśli, że to serial pożera mój czas, a nie utwór, i obawiam się, że moje słowa mogą zostać źle zrozumiane. Z góry dziękuję za pomoc. Pozdrawiam,
[Dane osobowe Autorki do wiadomości redakcji]


Mówiąc najkrócej, sądzimy, że wyrażenie jest poprawne, choć nie musi być dla każdego do końca jednoznaczne. Co jest w tym zdaniu problemem? Fakt, że zarówno wyraz utwór, jak i serial mają ten sam rodzaj (męski). W związku z tym w takiej konstrukcji, jaką zaproponowała Autorka zapytania, użyjemy formy który, gdy będzie nam chodziło o odniesienie zarówno do jednego, jak i do drugiego wyrazu.

Dlaczego sądzimy, że zdanie jest do zaakceptowania? Ponieważ w takim przypadku, kiedy pojawiają się dwa rzeczowniki tego samego rodzaju, naturalne jest, iż który odnosi się do użytego jako ostatni. Czyli błędem byłoby raczej, gdyby który w przytoczonym zdaniu miałoby się odnosić do wyrazu utwór. W takiej konstrukcji bowiem czytelnik intuicyjnie (a także z kontekstu) wnioskuje, że chodzi o serial pożerający czas.

Dla spokoju i bezpieczeństwa warto jednak zastanowić się, czy nie można by tego zdania napisać w taki sposób, by rozwiać wszelkie wątpliwości. Chcemy więc na koniec zaproponować dwa alternatywne – i jak sądzimy: lepsze, bo bardziej jednoznaczne – warianty napisania tego samego zdania:

  1. Sugerowalibyśmy zamienić jedno słowo (utwór lub serial) na inne – takie, które miałoby inny rodzaj, np. Piosenka/Melodia z czołówki serialu, który… Wtedy nie będzie żadnych wątpliwości, że to serial skutecznie pożera czas.
  2. Można też użyć innej konstrukcji bez wprowadzania zdania podrzędnego, jak np.: Utwór z czołówki serialu ostatnio skutecznie pożerającego mój czas…

Paweł Pomianek, Tomasz Powyszyński


One Reply to “Co tutaj pożera czas? Czy konstrukcja jest jednoznaczna?”

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Jesteśmy pasjonatami polszczyzny i pracy ze słowem pisanym. Założyliśmy tę stronę, by dzielić się swoją wiedzą na temat naszego języka i rozwiązywać językowe dylematy naszych czytelników. Postawiliśmy sobie za cel także rzetelne przygotowywanie tekstów do druku i pomoc autorom podczas wszystkich kolejnych etapów procesu wydawniczego, dlatego oferujemy profesjonalną redakcję, korektę oraz skład i łamanie tekstu. Autorami tekstów na stronie są: Paweł Pomianek, gospodarz serwisu, właściciel firmy Językowe Dylematy, doświadczony redaktor tekstów oraz doradca językowy, a także zaproszeni goście.

Zadaj pytanie językowe!

Jeśli masz językowy dylemat, kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Polub nas!

Najnowsze komentarze

  1. Dzień dobry, czy w tekstach beletrystycznych zapisujemy nazwy własne w cudzysłowie? Np.: Zatrzymaliśmy się w hotelu "Pod Różą" czy w…

  2. Cóż, przyznam, że jest to dla mnie niespodzianką, bo zupełnie zapomniałem, że kiedyś te formy funkcjonowały (od dawna się na…

  3. Wydaje mi się, że "brzeska" ( "Brzeska") bardziej pasuje do miasta Brzesko. W przypadku Brzezia moim zdaniem powinno być "brzezka"…

  4. Panie Pawle, dlaczego „oczywiście” w taki sposób nie działają? Przecież końcówka osobowa też tradycyjnie jest ruchoma, choć dzisiaj może mniej…

  5. Jeśli naprawdę jest tak, jak Pan pisze, to mogę tylko stwierdzić, że jest to smutne. Forma podana przez Pana jest…

  6. Coraz częściej podczas czytania książek ( głównie beletrystyka) spotykam się ze zjawiskiem, w którym podczas opisywania ciągu czynności (wymieniania) w…

  7. Ciekawa uwaga. Swoją drogą, jeśli chodzi o wymowę, nigdy nie powiedziałbym Mnie też się to nie podoba, bo u nas…

  8. Jak już wielokrotnie pisałem, niestety nie mam kompetencji historycznojęzykowych, które pozwalałyby mi omawiać kwestię pochodzenia słów. Co do zagięcia kolegi,…

  9. "Mnie też się to nie podoba" czy "Mi też się to nie podoba"? Niby zaimek jest inicjalny, więc powinno się…

Archiwa

styczeń 2011
N P W Ś C P S
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Nasze nagrania