Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (68)

Inspiracją do opracowania trzech pierwszych ciekawostek była
dla mnie książka Łukasza Mackiewicza, właściciela eKorekta24.pl, pt. 497 błędów. Jako że zbliża się okres świąteczno-noworoczny, w ostatniej ciekawostce przypominam rozstrzygnięcia kilku klasycznych dylematów językowych związanych z tym wyjątkowym czasem (oprac. ciekawostek: Paweł Pomianek).

Wigilia to 24 grudnia, a wigilia to uroczysta kolacja, którą w tym dniu przygotowujemy; Sylwester to 31 grudnia, a sylwester to zabawa urządzana tego dnia / Zdjęcie: Photoxpress

1.
Czy wiesz, że…

typowy czasownik w polszczyźnie ma aż 144 różne formy? To dlatego
odmiana czasowników uchodzi za trudną. Szczególnie dla obcokrajowców.

2.
Czy wiesz, że…
poprawnie mówimy wyłącznie zwęzisz, zwęzi, zwęzimy itd., nie: *zwężysz, *zwęży, *zwężymy. Głoska ż w odmianie tego wyrazu pojawia się tylko w dwóch formach czasu przyszłego: zwężę i zwężą.

3.
Czy wiesz, że…
poprawną formą trybu rozkazującego dla czasownika rozpogodzić jest rozpogódź się, a nie rozpogodź się? Występuje tutaj wymiana głoskowa [o] na [ó]. Nawet jeśli jakiś edytor tekstu chciałby inaczej i promował niewłaściwą formę 😉

4.
Czy pamiętasz, że…

  • piszemy święta Bożego Narodzenia, nie Święta Bożego Narodzenia, ale w życzeniach możemy napisać Wesołych Świąt! (jako synonim pełnej nazwy);
  • Wigilia to 24 grudnia, a wigilia to uroczysta kolacja, którą w tym dniu przygotowujemy;
  • Sylwester to 31 grudnia, a sylwester to zabawa urządzana tego dnia (w Sylwestra idę na sylwestra do znajomych);
  • Nowy Rok to 1 stycznia, a nowy rok to cały rozpoczynający się rok 2020?

2 Replies to “Czy wiesz, że… Ciekawostki językowe (68)”

    • Paweł Pomianek

      Zdanie W Sylwestra idę na sylwestra jest na pewno poprawne, w analogii do: W Andrzeja idę na andrzejki. Rzeczywiście jednak słowniki generalnie nie wprowadzają rozróżnienia pomiędzy dniem a zabawą. Dla mnie Sylwester to w skrócie dzień św. Sylwestra – stąd było dla mnie oczywistością, że tę nazwę zapisujemy wielką literą. Jak widać jestem jednak w tej interpretacji nieco odosobniony 😀

      Kwestia Wigilii nie jest kontrowersyjna. Jeśli trzymamy się eKorekty, piszą to samo, co w naszej ciekawostce:
      https://www.ekorekta24.pl/swiateczne-klopoty-jezykowe/
      Inne serwisy i słowniki również.

Pozostaw odpowiedź Paweł Pomianek Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz i właściciel serwisu, oraz jego współpracownicy.

Zadaj pytanie

Znajdź nas na Facebooku

Archiwa

Grudzień 2019
N P W Ś C P S
« Lis   Sty »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Nasze nagrania