Święta Teresa z Avila czy z Avili

Jako katolik (ponadto z wykształcenia nie tylko polonista, lecz także teolog) zawsze w okolicach Świąt staram się rozstrzygnąć jakiś dylemat językowy mniej lub bardziej związany z religią. Dziś parę słów o tym, skąd dokładnie pochodziła Teresa Wielka.

Jednym zdaniem, dla przypomnienia (lub informacyjnie): św. Teresa Wielka to hiszpańska karmelitańska mistyczka żyjąca w XVI wieku, ważna postać, odnowicielka dyscypliny i życia religijnego w tamtych czasach; znana także jako Teresa od Jezusa, w odróżnieniu od św. Teresy z Lisieux (przełom XIX i XX w.) – Teresy od Dzieciątka Jezus, Małej Tereski. Teresa urodziła się w 1515 roku w miejscowości Ávila w Hiszpanii.

W opracowaniach w naszym języku zakorzeniła się forma „św. Teresa z Ávila”. Gdy wpisuję do wyszukiwarki „św. Teresa z Ávili”, Google natychmiast podpowiada mi, że powinienem wpisać „z Ávila” – ta forma jest bowiem używana nieporównywalnie częściej. Tymczasem trudno dla niej znaleźć logiczne uzasadnienie. Ávila to bowiem mianownik nazwy, która z zasady nie może być nieodmienna. A skoro jest odmienna, w dopełniaczu, który nas interesuje, rzeczownik ten będzie miał formę Ávili.

Skąd pochodziła św. Teresa? Z Ávili. Albo: Z miejscowości Ávila. Na pewno nie można użyć formy z Ávila, ponieważ to tak jakby powiedzieć: Paweł z Rzeszów, Brian z Waszyngton (jeszcze byśmy pomyśleli, że chodzi o stan na drugim wybrzeżu) albo – jeśli już jesteśmy przy obcych miejscowościach zakończonych na a – Matka Teresa z Kalkuta. Brzmi? No, nie brzmi.

Gdy szukam powodów tego błędu, myślę sobie, że może jest on popełniany przez analogię do nazw, których przyjęło się w naszym języku używać na prawach cytatu – np. Wincenty à Paulo (to à oznacza właśnie tyle co nasze z) – w których nazwa miejscowości jest nieodmienna.

Ta analogia może błąd tłumaczyć, ale go nie usprawiedliwia. Zachęcam więc do odmieniania obcych miejscowości w przypadkach zależnych tam, gdzie domaga się tego poprawna polszczyzna.

Na Boże Narodzenie osobom wierzącym życzę choć chwili czasu na rozważenie tajemnicy Wcielenia i doświadczania głębokiej radości z niej płynącej. A wszystkim – dobrego czasu spędzonego w gronie rodzinnym. Radosnych Świąt!

Paweł Pomianek

PS Jeśli chcesz wiedzieć, czy pisać Święta Bożego Narodzenia czy święta Bożego Narodzenia zajrzyj tutaj.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz i właściciel serwisu, oraz jego współpracownicy.

Zadaj pytanie

Znajdź nas na Facebooku

Archiwa

Grudzień 2013
N P W Ś C P S
« Lis   Sty »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Nasze nagrania