Emil Ruciński: Próbować zupę czy próbować zupy? Dotknąć ją czy dotknąć jej?

Dziś chciałbym rozwiązać dwa problemy językowe, z którymi prędzej czy później zetkną się osoby tworzące teksty, a także na przykład korektorzy. Warto więc to zapamiętać!

1. Jak napisać: próbować zupę czy próbować zupy?

Tu odpowiedź jest prosta: Czasownik próbować łączy się z dopełniaczem. Poprawna forma to: próbować zupy.

Wyjątkiem może być aktor, który np. przed spektaklem próbuje swoją rolę.

2. Jak napisać: dotknąć ją czy dotknąć jej?

Okazuje się, że można i dotknąć ją, i dotknąć jej, a wszystko zależy od tego, co rozumiemy pod tym zwrotem.

  • Gdy mamy na myśli dotknięcie psychiczne, wtedy czasownik dotykać łączy się z biernikiem, np.: Mój szowinistyczny dowcip ją dotknął.
  • Gdy mamy na myśli dotknięcie fizyczne, wtedy czasownik dotykać łączy się z dopełniaczem, np.: Odwróciłem się i przypadkowo jej dotknąłem.

Więcej o związku rządu napiszemy wkrótce.


12 Replies to “Emil Ruciński: Próbować zupę czy próbować zupy? Dotknąć ją czy dotknąć jej?”

  1. Tomasz Marek

    Nie tylko próbowanie roli jest wyjątkiem. Ogólnie wydaje się, że każde zastosowanie „próbować”, które może być zastąpione synonimem „poddawać testom”, łączy się z biernikiem. Nawet można „próbować zupę, czy po zamrożeniu jest jeszcze zdatna do spożycia”. Próbować samochód, próbować balon, próbować nową pracownicę… Tak więc reguła o łączeniu się z dopełniaczem nie jest taka ogólna, jak by się p. Rucińskiemu zdawało.

  2. Luiza

    Czy podobnie jak z „dotknąć” sprawa przedstawia się z „dosięgnąć” (dosięgnąć ją/dosięgnąć jej)?

    Pozdrawiam wiosennie.

    • Tomasz Marek

      Śmierć dosięgła jej dziecka, jej męża, itp. Osobę trzecią, rzecz.
      Śmierć dosięgła ją samą, itp. Osobę pierwszą.

  3. bz

    Jak narysować wykres następującego zdania:
    Gdy po kilku tygodniach pobytu w Dreźnie , gdzie rozmyśla , co będzie dalej z ojczyzną , z nim samym i towarzyszami, wpada M. w ten niezwykły , bo nawet jemu nie zdarza się to często , stan poetyckiego ducha , który można nazwać natchnieniem , rozpoczyna pisanie „Dziadów”.
    Proszę o pomoc.

    • Paweł Pomianek

      Po pierwsze, jestem bardzo ciekaw, jaki powyższe zdanie miałoby mieć związek akurat z tym wpisem.

      Po drugie, zaznaczam po raz kolejny: nie rozwiązujemy konkretnych zadań szkolnych. Proszę sobie wyobrazić, co pomyślałaby o prowadzących blog nauczycielka, gdyby znalazła u nas gotowe rozwiązanie zadanej przez siebie pracy.

      PS To zdanie jest naprawdę łatwe do rozrysowania. Wszystko jest dość klarowne. Życzę powodzenia!

  4. Paweł Pomianek

    Dziękujemy! Już poprawione. Dobrze, że Czytelnicy mają czujne oko i zwracają uwagę na błędy. Swoją drogą choć to pewnie literówka, to trzeba raczej zakwalifikować ten błąd jako ortograf. Przy okazji chciałbym zwrócić uwagę na inną literówkę, tym razem w komentarzu przedmówcy. Piszemy: „tę koszmarną literówkę”, a nie „tą” (formę „tę” dostosowuje się do rzeczownika, a nie do przymiotnika).

    Również pozdrawiam i jeszcze raz dziękuję!

    • Gaijin

      A Ty popraw tę okropną fleksję w „tą literówkę”. 🙂
      Wychodzę z założenia, że nie poprawia się kogoś, jeżeli samemu popełnia się gdzieś błąd.

      Pozdrawiam.

Pozostaw odpowiedź Paweł Pomianek Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz i właściciel serwisu, oraz jego współpracownicy.

Zadaj pytanie

Znajdź nas na Facebooku

Archiwa

Styczeń 2011
N P W Ś C P S
« Gru   Lut »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Nasze nagrania