Co tutaj pożera czas? Czy konstrukcja jest jednoznaczna?

Wczoraj otrzymałem maila z prośbą o rozstrzygnięcie językowego dylematu. Poniżej publikuję zarówno pytanie internautki, jak i odpowiedź przygotowaną wspólnie z Tomaszem Powyszyńskim.

Witam!
W związku z moim językowym dylematem natrafiłam w internecie na Pana blog. Bardzo proszę o odpowiedź na pytanie, czy wyrażenie „Utwór z czołówki serialu, który ostatnio skutecznie pożera mój czas” jest poprawne. Miałam na myśli, że to serial pożera mój czas, a nie utwór, i obawiam się, że moje słowa mogą zostać źle zrozumiane. Z góry dziękuję za pomoc. Pozdrawiam,
[Dane osobowe Autorki do wiadomości redakcji]


Mówiąc najkrócej, sądzimy, że wyrażenie jest poprawne, choć nie musi być dla każdego do końca jednoznaczne. Co jest w tym zdaniu problemem? Fakt, że zarówno wyraz utwór, jak i serial mają ten sam rodzaj (męski). W związku z tym w takiej konstrukcji, jaką zaproponowała Autorka zapytania, użyjemy formy który, gdy będzie nam chodziło o odniesienie zarówno do jednego, jak i do drugiego wyrazu.

Dlaczego sądzimy, że zdanie jest do zaakceptowania? Ponieważ w takim przypadku, kiedy pojawiają się dwa rzeczowniki tego samego rodzaju, naturalne jest, iż który odnosi się do użytego jako ostatni. Czyli błędem byłoby raczej, gdyby który w przytoczonym zdaniu miałoby się odnosić do wyrazu utwór. W takiej konstrukcji bowiem czytelnik intuicyjnie (a także z kontekstu) wnioskuje, że chodzi o serial pożerający czas.

Dla spokoju i bezpieczeństwa warto jednak zastanowić się, czy nie można by tego zdania napisać w taki sposób, by rozwiać wszelkie wątpliwości. Chcemy więc na koniec zaproponować dwa alternatywne – i jak sądzimy: lepsze, bo bardziej jednoznaczne – warianty napisania tego samego zdania:

  1. Sugerowalibyśmy zamienić jedno słowo (utwór lub serial) na inne – takie, które miałoby inny rodzaj, np. Piosenka/Melodia z czołówki serialu, który… Wtedy nie będzie żadnych wątpliwości, że to serial skutecznie pożera czas.
  2. Można też użyć innej konstrukcji bez wprowadzania zdania podrzędnego, jak np.: Utwór z czołówki serialu ostatnio skutecznie pożerającego mój czas…

Paweł Pomianek, Tomasz Powyszyński


One Reply to “Co tutaj pożera czas? Czy konstrukcja jest jednoznaczna?”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Strona dla każdego, dla kogo sposób, w jaki się wyraża czy w jaki pisze, jest ważny, jak również dla tych, którzy mają jakiś językowy dylemat i nie wiedzą, gdzie mogą znaleźć jego rozwiązanie. Piszcie do nas, a my na pewno w tym pomożemy. Paweł PomianekAutorami tekstów na stronie są Paweł Pomianek, gospodarz i właściciel serwisu, oraz jego współpracownicy.

Zadaj pytanie

Znajdź nas na Facebooku

Archiwa

Styczeń 2011
N P W Ś C P S
« Gru   Lut »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Nasze nagrania